نبرد تا آخرین نفس

آیا افغانستان چاره ای جز این ندارد تا مقهور و قربانی سیاست ارتش پاکستان باشد که نبرد تا آخرین نفس، فرهنگ استراتژیک آن را از آدرس و موضع ایدئولوژیک (اسلام گرایی و جهاد)تشکیل می دهد؟ 

نبرد تا آخرین نفس
FIGHITING TO THE END
The Pkkistan Army,s Way of War

آیا افغانستان چاره ای جز این ندارد تا مقهور و قربانی سیاست ارتش پاکستان باشد که نبرد تا آخرین نفس، فرهنگ استراتژیک آن را از آدرس و موضع ایدئولوژیک (اسلام گرایی و جهاد)تشکیل می دهد؟ 
خواندن کتاب"نبرد تا آخرین نفس، شیوۀ جنگ ارتش پاکستان" نوشتۀ خانم امریکایی دکتر کِرول کریستین فییر، برای خواننده این ذهنیت و باور را تلقین می کند که دخالت و بی ثبات سازی ارتش پاکستان در افغانستان با حمایت از گروه های اسلامی و جهادی به اختلافات و منازعات دو کشور بر سر دیورند، رابطۀ کابل با دهلی و مسایل دیگر مربوط نمی شود. این اختلافات و ادعا های طرفین حل شود و یا نشود، ادامۀ جنگ تا آخرین نفس، فرهنگ استراتژیک ارتش پاکستان را تشکیل می دهد. جنگی که مبنای آن را آیدئولوژی اسلام و جهاد می سازد و در واقع این آیدئولوژی ذاتی و فطری ارتش پاکستان است که با آن تولد یافت، رشد کرد و ادامۀ حیات و بقایش در گرو آن است.  
به نظر می رسد که ترجمۀ این کتاب به فارسی(دری) و چاپ و نشر آن نیز برای آن صورت گرفته است تا به باور و توقع جمعی از دست اندرکاران چاپ و نشر این کتاب، خواننده به درک درست از سیاست پاکستان و استراتژی پاکستان در افغانستان یعنی جنگ و بی ثبات سازی افغانستان شاید تا "روز رستاخیز" که مدیریت آن را اردو یا ارتش پاکستان به دوش دارد، برسد. 
جالب و شگفت آور این است که نویسندۀ امریکایی این کتاب حتی انتقال صلاحیت سیاست خارجی در مورد هند و افغانستان را از ارتش به حکومت ملکی و سیاست مداران احزاب سیاسی موجب تغییر سیاست فرهنگ استراتژیک ارتش مبنی بر حمایت از گروه های اسلام گرا و جهادی نمی داند و بسوی آن با تردید نگاه می کند:
«روشن نیست که آیا حکومت ملکی از سیاست تجدید گرایی در برابر هندوستان دست خواهد کشید یا خیر؛ چون نباید حضور ریشه دار فرهنگ استراتژیک ارتش پاکستان مبنی بر آیدئولوژی اسلامی و تیوری دو ملت را در درون جامعۀ مدنی، فرهنگ سیاسی عمومی و دیوان سالاری پاکستان فراموش کرد»(ص 320)
دسترسی پاکستان به سلاح اتمی نکتۀ دیگری است که از نظر خانم فییر، فرهنگ استراتژیک ارتش پاکستان را تقویت می کند و ارادۀ ارتش را در حمایت از گروه های آیدئولوژیک اسلام گرای ستیزه جو و استفاده از آن ها علیه هند و افغانستان مضاعف می سازد:
«در طول سال های 1980، پاکستان استفاده از گروه های ستیزه جوی جهادی را کاملاً تشدید بخشید؛ اما در واقع نقطۀ اوج این سیاست پس از آزمایش های اتمی 1998 میلادی بود که پاکستان دامنۀ استراتژی نبردهای نامتقارن را فراتر از آنچه تا حال انجام داده بود، برد. این خود گویای این واقعیت است که تسلیحات هسته ای، پاکستان را در استفاده از ستیزه جویان تواناتر و جری تر ساخته است.»(ص 302)
این دیدگاه و تلقین این ذهنیت به معنی آن است که افغانستان هیچگاه شاهد پایان سیاست بی ثبات سازی و جنگ غیر مستقیم از سوی پاکستان نباشد. حل هیچ اختلاف مرزی و غیر مرزی و هیچگونه دیپلوماسی و تعامل با پاکستان نمی تواند افغانستان را از شر دخالت پاکستان و سیاست آن کشور بر حمایت از گروه های اسلامی مخالف دولت، نجات دهد. حتی اگر افغانستان منازعۀ دیورند را با پاکستان حل کند و حاضر به تعامل و توافق بر مبنای منافع متقابل باشد، مانع جنگ و بی ثبات سازی افغانستان بر مبنای فرهنگ استراتژیک ارتش پاکستان شده نمی تواند. 
خانم فییر قبلاً به عنوان پژوهشگر ارشد با موسسۀ تحقیقاتی راند و هم چنان دفتر معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان کار کرده است. دکترای خود را از دانشکدۀ تمدن و زبان های جنوب آسیا از دانشگاه شیکاگوی ایالات متحده امریکا حاصل کرده و به زبان های هندی، اردو و پنجابی نیز تسلط دارد. حوزۀ تحقیقاتی خانم فییر، امور سیاسی و نظامی جنوب آسیا(افغانستان، پاکستان، هند، بنگله دیش و سریلانکا) است. او در این حوزه صاحب چند کتاب است و مقالات زیادی را در مورد پاکستان و تروریزم نگاشته است. اما خانم فییر در کتاب نبرد تا آخرین نفس، درستی ها و نادرستی ها را در تحلیل و داوری خود بر سر پاکستان تلفیق می کند و در سایۀ نوعی از بدبینی و خصومت با پاکستان از این تلفیق، داوری و نتیجه گیری می نماید که بر مبنای آن، ارتش و دولت پاکستان را گنهکار و مقصر اصلی معرفی می کند.
خانم فییر این همه بحث و استنتاج و استنباط خود را علی رغم ارائۀ دلایل و شواهد زیاد با نقل قول از جنرالان و نظامیان ارتش پاکستان بر مبنای این دیدگاه و فیصلۀ خود صادر می کند که ارتش پاکستان از همان آغاز بر مبنای آیدئولوژی ساخته شد که آن اسلام بود و در واقع با این آیدئولوژی سیاست و اهداف خود را پیش می برد. هر چند که او می گوید ارتش از اسلام به عنوان ابزار استفاده می کند:
«............ارتش پاکستان خود را حافظ تمامیت آیدئولوژیک کشور می داند که آن اسلام است که منطق بنیادین دولت را تشکیل می دهد. رهبران ارتش از این آیدئولوژی برای تحقق انسجام ملی در یک کشور چند قومی و جلب حمایت عمومی از رویای مقابله با هند بهره گرفته می شود. .................. بنا بر شواهدی که من از نشریات مسلکی اردو و مطالعۀ فرهنگ استراتژیک مسلط در پاکستان استنتاج کرده ام، به دلایل گوناگون نمی توان امید واربود که پاکستان از اهداف و مطالبات متغیر{دربرابر همسایگانش}  دست بکشد.................»(ص15 )
 «................ ارتش پاکستان باور دارد که وظیفه اش حفاظت از اسلام به عنوان ایدئولوژی پاکستان و نظریۀ دو ملت است. البته، ایدئولوژی مذهبی ارتش را می توان محصول فرایند جدایی هند و پاکستان دانست.............»(ص 20)
حالا از خانم فییر پرسیده شود که پاکستان پس از شکل گیری خود به عنوان یک کشور،  اردو و یا ارتش خود را با هویت دینی(اسلام)، انگیزه نمی داد، با کدام هویت انگیزه می داد؟ 
خانم فییر به دخالت و نقش بی ثبات سازی پاکستان و به خصوص ارتش آن در افغانستان به تفصیل سخن می زند و در واقع تمام تقصیر و گناه را در این مورد به گردن پاکستان می اندازد، اما هیچگاه از نقش و تقصیر افغانستان در کشاندن پاکستان به این سیاست بحث منطقی و مستدل ارائه نمی کند. از نقش هند در اشتعال منازعه و مخاصمت میان افغانستان و پاکستان بحث روشنی ندارد. به این امر نمی پردازد که وقتی افغانستان با عدم پذیرش مرز دیورند، بر پاکستان ادعای ارضی دارد و تمامیت ارضی و حاکمیت ملی پاکستان را تهدید می کند، پاکستان چه کاری انجام دهد؟ 
جالب این است که خانم فییر با اشاره و استدلال به بحث زاینتس(2006) دولت پاکستان را دولتِ تجدیدگرای نامعقول میداند و می نویسد:
«در مورد دولت های نامعقول ضد وضعیت مسلط برای فهم رفتار پاکستان خیلی مهم است. او تجدید گرایی نامعقول را عبارت از عدم تغییر در سیاست ضدیت با وضع مسلط حتا پس از تحمل شکست سهمگین و واضح، تعریف می کند. به بیان زاینتس، اگر پاکستان یک دولت معقول تجدید گرا می بود، باید در سال 1971 و حتا قبل از آن، با هند سازش و توافق می کرد.»(ص 334)
اما فییر به دیدگاه و سیاست دولت های افغانستان در مورد ادعای ارضی بر پاکستان علی رغم ناتوانی و ناکامی خود در تحقق این ادعا از لحاظ سیاسی و یا نظامی، به بحث زاینتس متوسل نمی شود و کابل را تجدید گرای نا معقول تلقی نمی کند و از افغانستان نمی خواهد که از ادعای ارضی که در این 68 سال نه از لحاظ سیاسی، نه از لحاظ حقوقی و نه از لحاظ نظامی شانس و زمینۀ موفقیت داشته است، دست بردارد و با پاکستان به سازش و توافق برسد.
نکتۀ دیگری که این خانم امریکایی از آن با سکوت می گذرد، عدم اقدام و همکاری صادقانۀ امریکا و متحدین غربی اش به خصوص انگلیس در جهت حل اختلاف و منازعۀ دیورند و مسایل دیگر میان کابل و اسلام آباد است. در حالی که امریکا و بریتانیا این مرز را به عنوان مرز رسمی و بین المللی می شناسند اما در جریان هفده سال که در افغانستان حضور مستقیم نظامی دارند، کار صادقانه ای در حل این مشکل انجام نداده اند. 
خانم فییر به این نکته پامی فشارد و به تکرار از آن سخن می گوید که ارتش پاکستان با فرهنگ استراتژیک خود و مبتنی بر ماهیت آیدئولوژیک خویش، جریان اسلام گرایی را در افغانستان مورد حمایت و تقویت قرار داد و از آن در جهت اهداف خود بهره گرفت. اما خانم فییر از نقش شوروی و روس ها با سیاست و عملکرد توسعه طلبانه و استعماری شان در آسیای میانه و افغانستان در راندان جریان اسلام گرایی افغانستان بسوی ارتش و دولت پاکستان، سخنی نمی زند.  از نقش امریکا و غرب در تقویت جریان اسلام گرایی و جهاد افغانستان در دهۀ هشتاد نیز با سکوت می گذرد. به عامل درونی نوع فهم و قرائت ستیزه جویانه و نظامی گرایانۀ جریان اسلام گرایی افغانستان و جریان های مشابه دیگر سوای دخالت و نقش ارتش پاکستان نیز اشاره نمی کند. 
هر چند خانم فییر در فصل دهم از مولفه های سخن می گوید که ممکن است موجب تغییر در فرهنگ استراتژیک ارتش پاکستان شود که آن را نیز بسیار با تردید اظهار می کند، اما در مجموع روح اصلی تمام مباحث کتاب در 11 فصل، و استنتاج او بر این نکته استوار است که سیاست آیدئولوژیک ارتش پاکستان در حمایت از جریان اسلام گرایی جهادی و ستیزه جویانه و استفادۀ ابزاری از آن، دایمی و تغییر ناپذیر است. معنای این تحلیل و نتیجه گیری برای افغانستان، اسارت جاودانی افغانستان در آتش جهنمِ ساخته و پرداختۀ پاکستان است. کسانی که رابطۀ پاکستان و افغانستان را با این نگاه و باور کریستین فییر می بینند، در واقع می خواهند بگویند که هر گونه مذاکره، تفاهم، تعامل و توافق با پاکستان بر سر هر اختلاف و منازعه ای به شمول منازعۀ دیورند، افغانستان را از این آتش جهنم برساختۀ پاکستان نجات داده نمی تواند. افغانستان باید تا ابد، کم از کم تا آن زمانی که به یک قدرت اتمی مبدل شود و با ایجاد ارتش مساوی با ارتش پاکستان به توازن قوا برسد،  و یا تا زمانی که کشوری به نام پاکستان از صفحۀ روز گار و روی زمین حذف شود، در آتشی که پاکستان برایش شعله ور می سازد، بسوزد و بسازد.
اما این برداشت و تبلیغ، و تلقین این ذهنیت؛ نادرست، انحرافی و غیر واقعی  است. افغانستان با واقع گرایی و اتخاذ سیاست واقع گرایانه در جهت منافع خودش که متضمن ثبات و توسعۀ پایدار در عرصه های مختلف حیاتش باشد، با پاکستان به تعامل و توافق برسد. افغانستان نباید قربانی بازی و خصومت هند و پاکستان شود و تا ابد در نقش این قربانی باقی بماند.
 

yeezy boost 350's Avatar
yeezy boost 350 پاسخ به موضوع: #725875 5 ساعت 10 دقيقه قبل
I wish to express some appreciation to the writer just for rescuing me from this dilemma. Right after scouting through the internet and obtaining opinions which are not beneficial, I assumed my life was gone. Being alive without the strategies to the difficulties you have fixed all through your review is a critical case, as well as ones that might have in a negative way damaged my entire career if I hadn't discovered your blog. Your talents and kindness in controlling every aspect was vital. I'm not sure what I would have done if I hadn't discovered such a stuff like this. I'm able to at this time look ahead to my future. Thank you very much for your reliable and sensible guide. I won't be reluctant to suggest your blog post to anybody who needs and wants counselling about this matter.
yeezy boost 350 spam.to/yzy350
adidas yeezy's Avatar
adidas yeezy پاسخ به موضوع: #725782 7 ساعت 55 دقيقه قبل
I and also my guys happened to be viewing the excellent secrets and techniques on your site and at once I had a horrible feeling I never expressed respect to you for those tips. All of the young men are actually stimulated to read all of them and have now seriously been enjoying them. We appreciate you being well accommodating as well as for choosing certain fine ideas millions of individuals are really desirous to be informed on. My personal sincere regret for not saying thanks to earlier.
adidas yeezy www.adidasyeezyshoes.us.org
yeezy boost's Avatar
yeezy boost پاسخ به موضوع: #725443 17 ساعت 55 دقيقه قبل
I am also commenting to make you be aware of what a outstanding encounter our child obtained studying yuor web blog. She realized plenty of details, not to mention what it is like to possess a wonderful giving heart to let many more smoothly have an understanding of several grueling subject matter. You actually surpassed readers' expectations. Many thanks for giving those practical, trusted, informative as well as fun thoughts on that topic to Julie.
yeezy boost osws.uk/yeezyboost
tory burch shoes's Avatar
tory burch shoes پاسخ به موضوع: #725424 18 ساعت 24 دقيقه قبل
I am commenting to let you be aware of of the superb discovery my cousin's daughter experienced viewing yuor web blog. She learned numerous things, not to mention what it's like to have an ideal teaching heart to get others with no trouble learn a variety of specialized subject matter. You really did more than her desires. I appreciate you for coming up with the practical, trustworthy, revealing and even fun tips on your topic to Sandra.
tory burch shoes www.toryburchshoes.org.uk
Yeezy Boost 350 V2 Beige White's Avatar
Yeezy Boost 350 V2 Beige White پاسخ به موضوع: #725253 23 ساعت 20 دقيقه قبل
My wife and i were quite lucky when Michael managed to deal with his basic research because of the precious recommendations he was given from your site. It is now and again perplexing to simply happen to be giving out guidelines which usually many people might have been trying to sell. And we also fully understand we've got you to appreciate because of that. The explanations you've made, the easy site navigation, the relationships you can make it possible to foster - it's got mostly exceptional, and it's really making our son in addition to us reason why this topic is thrilling, which is certainly very essential. Many thanks for everything!
Yeezy Boost 350 V2 Beige White www.yeezy-boost.us.com/yeezy-boost-350-v...ige-white-p-272.html
adidas outlet's Avatar
adidas outlet پاسخ به موضوع: #725067 1 روز 3 ساعت قبل
I must express some thanks to this writer just for rescuing me from this predicament. After checking through the the web and meeting tricks that were not pleasant, I was thinking my life was gone. Being alive without the approaches to the issues you have solved all through your review is a crucial case, as well as the ones that could have in a wrong way damaged my career if I hadn't come across the blog. Your own personal skills and kindness in maneuvering a lot of things was tremendous. I am not sure what I would have done if I had not come across such a step like this. I can now relish my future. Thanks a lot very much for your reliable and sensible help. I won't be reluctant to refer your site to any person who desires assistance about this matter.
adidas outlet www.adidasoutletonline.com
adidas yeezy's Avatar
adidas yeezy پاسخ به موضوع: #725030 1 روز 5 ساعت قبل
I am writing to make you be aware of what a notable encounter my cousin's child gained reading yuor web blog. She realized several details, including how it is like to possess an ideal helping style to let the mediocre ones with no trouble fully grasp chosen very confusing things. You actually did more than people's desires. Thank you for distributing the necessary, trustworthy, edifying and in addition fun tips on that topic to Gloria.
adidas yeezy qrurl.it/r/1ikn7
hermes belts's Avatar
hermes belts پاسخ به موضوع: #724691 1 روز 14 ساعت قبل
I wish to express some thanks to the writer just for bailing me out of this type of crisis. Because of scouting through the internet and seeing concepts that were not powerful, I assumed my life was over. Existing without the approaches to the problems you have sorted out as a result of your short post is a critical case, as well as the kind that might have adversely affected my entire career if I hadn't discovered your web site. Your own personal training and kindness in touching everything was important. I don't know what I would've done if I hadn't encountered such a thing like this. I am able to at this time relish my future. Thanks for your time so much for your expert and result oriented guide. I will not hesitate to endorse your web blog to any individual who should get direction about this subject.
hermes belts www.hermesbelts.co.uk
yeezy shoes's Avatar
yeezy shoes پاسخ به موضوع: #724523 1 روز 18 ساعت قبل
My husband and i were absolutely peaceful that Raymond could complete his investigations via the precious recommendations he received from your own site. It is now and again perplexing just to possibly be releasing secrets which often other folks might have been making money from. And we all see we need the writer to give thanks to for this. All the illustrations you have made, the simple blog navigation, the relationships you can make it possible to foster - it's got most powerful, and it's really aiding our son in addition to our family feel that this concept is brilliant, and that's seriously important. Many thanks for all the pieces!
yeezy shoes u.to/PDX_Dw
adidas gazelle's Avatar
adidas gazelle پاسخ به موضوع: #724227 1 روز 23 ساعت قبل
A lot of thanks for your whole efforts on this web site. My mother takes pleasure in doing investigation and it's easy to understand why. All of us notice all regarding the compelling ways you give insightful tricks on your blog and even attract response from website visitors on that matter and our child is actually discovering a lot. Take advantage of the rest of the year. Your conducting a glorious job.
adidas gazelle www.adidasgazelle.us.com
adidas yeezy's Avatar
adidas yeezy پاسخ به موضوع: #723919 2 روز 5 ساعت قبل
Thanks for your entire hard work on this site. Ellie takes pleasure in engaging in internet research and it's easy to see why. I learn all of the powerful medium you provide helpful tips and hints on this website and even improve response from people on this point and our child is now becoming educated a lot. Have fun with the rest of the year. You're the one conducting a great job.
adidas yeezy ix.sk/ePn1z
birkin bag's Avatar
birkin bag پاسخ به موضوع: #723721 2 روز 10 ساعت قبل
My husband and i got so thrilled John managed to deal with his analysis because of the ideas he acquired out of the site. It's not at all simplistic to just continually be making a gift of techniques which some people have been making money from. And we keep in mind we need the blog owner to appreciate for that. The specific illustrations you have made, the easy site menu, the friendships you give support to instill - it's got many unbelievable, and it's really helping our son and our family reason why that article is cool, which is truly vital. Thank you for the whole lot!
birkin bag www.hermes-handbags.us.com
yeezy shoes's Avatar
yeezy shoes پاسخ به موضوع: #723303 2 روز 20 ساعت قبل
I am just writing to make you know of the brilliant discovery my friend's girl experienced browsing the blog. She figured out a good number of pieces, which included how it is like to have an ideal teaching spirit to let the mediocre ones completely fully grasp specified very confusing subject matter. You truly surpassed our desires. Many thanks for imparting these useful, dependable, revealing as well as cool tips about the topic to Emily.
yeezy shoes is.gd/MK7chG
links of london's Avatar
links of london پاسخ به موضوع: #723286 2 روز 20 ساعت قبل
My wife and i have been quite joyous Chris managed to carry out his research via the ideas he was given in your web site. It's not at all simplistic to just possibly be releasing instructions some other people might have been selling. We fully grasp we've got the writer to give thanks to because of that. All of the illustrations you've made, the simple website navigation, the relationships you will make it easier to create - it's many terrific, and it's really facilitating our son and our family do think that theme is cool, which is certainly particularly indispensable. Many thanks for all!
links of london www.linksoflondonus.com
michael kors outlet store's Avatar
michael kors outlet store پاسخ به موضوع: #722854 3 روز 5 ساعت قبل
I wanted to create you the very little remark to help give thanks the moment again on the magnificent methods you've shown in this case. This has been so surprisingly open-handed with people like you giving publicly what a lot of people would've sold for an e-book to help with making some money for themselves, primarily seeing that you might well have done it in case you considered necessary. The thoughts also served as a great way to fully grasp that other people online have the same interest like my very own to find out more and more with respect to this problem. I am certain there are some more pleasurable moments ahead for folks who looked over your website.
michael kors outlet store www.michaelkors-outletstore.us.com
adidas ultra boost uncaged's Avatar
adidas ultra boost uncaged پاسخ به موضوع: #722733 3 روز 7 ساعت قبل
I simply had to appreciate you once more. I am not sure what I would have carried out without the entire basics discussed by you on such problem. It had become a troublesome dilemma for me personally, but discovering a new specialized style you dealt with that forced me to cry for happiness. I am thankful for this work and as well , hope you find out what an amazing job you happen to be putting in training people today all through your website. I am certain you have never met all of us.
adidas ultra boost uncaged catb.in/D8oE
Adidas NMD Men Women Mesh Surface Midnight Blue's Avatar
Adidas NMD Men Women Mesh Surface Midnight Blue پاسخ به موضوع: #722406 3 روز 14 ساعت قبل
A formidable share, I just given this onto a colleague who was doing a bit of analysis on this. And he in actual fact purchased me breakfast as a result of I discovered it for him.. smile. So let me reword that: Thnx for the treat! However yeah Thnkx for spending the time to debate this, I really feel strongly about it and love studying more on this topic. If doable, as you grow to be experience, would you mind updating your weblog with more details? It is extremely helpful for me. Large thumb up for this blog post!
Adidas NMD Men Women Mesh Surface Midnight Blue www.adidas-nmds.us.com/adidas-nmd-men-wo...ight-blue-p-574.html
nike free's Avatar
nike free پاسخ به موضوع: #722385 3 روز 15 ساعت قبل
I simply needed to thank you very much once again. I'm not certain the things that I could possibly have tried without the type of techniques contributed by you directly on this concern. Completely was the frightening case for me personally, but finding out the very skilled fashion you managed that took me to weep for fulfillment. Extremely thankful for the advice and then have high hopes you realize what a great job you're doing teaching men and women thru your site. I am certain you've never come across any of us.
nike free www.nike-freerun.us.com
adidas ultra's Avatar
adidas ultra پاسخ به موضوع: #722144 3 روز 20 ساعت قبل
I precisely needed to thank you very much all over again. I am not sure the things that I could possibly have implemented in the absence of the entire pointers provided by you about my situation. Entirely was a real alarming scenario for me, however , viewing your professional strategy you handled the issue forced me to leap over delight. I am just thankful for your support and as well , pray you comprehend what a great job you happen to be carrying out instructing other individuals by way of your web site. I'm certain you have never got to know any of us.
adidas ultra gul.ly/fpv93
adidas yeezy's Avatar
adidas yeezy پاسخ به موضوع: #721944 4 روز 1 ساعت قبل
I am only commenting to let you know what a amazing encounter my daughter undergone reading the blog. She came to find lots of issues, which include what it's like to have an excellent teaching spirit to let the rest really easily comprehend various extremely tough subject areas. You really surpassed people's expectations. Many thanks for distributing those invaluable, trustworthy, revealing and also cool tips about your topic to Janet.
adidas yeezy www.yeezy.org.uk
ultra boost 3.0's Avatar
ultra boost 3.0 پاسخ به موضوع: #721633 4 روز 9 ساعت قبل
I would like to express some thanks to this writer just for rescuing me from this particular problem. Just after searching through the world-wide-web and finding basics which are not powerful, I believed my entire life was well over. Being alive without the presence of strategies to the issues you have sorted out all through your main short article is a crucial case, as well as the ones that would have in a negative way affected my entire career if I had not come across your blog. Your own knowledge and kindness in touching every item was helpful. I don't know what I would've done if I had not encountered such a subject like this. I can also at this time look forward to my future. Thanks for your time very much for your reliable and sensible help. I will not be reluctant to endorse your blog post to anyone who would like direction on this matter.
ultra boost 3.0 ux.nu/RzB2o
adidas nmd r1's Avatar
adidas nmd r1 پاسخ به موضوع: #720995 5 روز 1 ساعت قبل
My wife and i got now glad that Ervin could carry out his investigations through the ideas he grabbed out of your web site. It is now and again perplexing to simply choose to be handing out hints which often many others have been making money from. And we also see we now have the writer to be grateful to for this. The specific explanations you made, the simple web site menu, the relationships you help to promote - it's all sensational, and it's really aiding our son and the family imagine that that situation is amusing, and that's wonderfully fundamental. Thanks for the whole lot!
adidas nmd r1 www.nmdadidasus.com
kyrie 3 shoes's Avatar
kyrie 3 shoes پاسخ به موضوع: #720989 5 روز 1 ساعت قبل
My wife and i felt now happy Raymond managed to finish off his analysis using the precious recommendations he obtained through the site. It's not at all simplistic just to always be giving freely thoughts which the others have been selling. And we also do understand we have got the website owner to thank for this. The specific explanations you made, the straightforward website navigation, the relationships your site give support to create - it is all excellent, and it's really leading our son in addition to us know that this article is pleasurable, and that is tremendously important. Thanks for all the pieces!
kyrie 3 shoes www.kyrie3.us.com
adidas outlet online's Avatar
adidas outlet online پاسخ به موضوع: #720525 5 روز 13 ساعت قبل
I am only commenting to make you understand of the remarkable encounter our child developed going through your web page. She realized a wide variety of pieces, most notably what it's like to have an amazing coaching nature to let many more effortlessly know several specialized subject matter. You really surpassed people's desires. Thanks for showing these valuable, dependable, explanatory not to mention easy thoughts on that topic to Tanya.
adidas outlet online www.adidasoutletonline.us.com
yeezy boost's Avatar
yeezy boost پاسخ به موضوع: #720448 5 روز 16 ساعت قبل
Needed to write you the bit of word so as to thank you so much the moment again with your precious things you've provided in this case. It was certainly tremendously generous of people like you to deliver openly all numerous people might have supplied for an e book to generate some profit for themselves, and in particular seeing that you might have done it in the event you decided. The good ideas likewise worked to provide a easy way to comprehend other individuals have the identical zeal similar to my very own to grasp lots more pertaining to this problem. I believe there are some more enjoyable situations ahead for individuals that view your blog.
yeezy boost www.boostyeezy.us.com

نظر شما چیست؟

PLG_KUNENADISCUSS_GEN_GUEST

اخبار روز

BBC ‮فارسی - صفحه افغانستان

کتاب ها