"استقلال"  پیچیدگی ها و تحولاتش

امسال (سنه 1396 هجری شمسی) هموطنان استقلال دوست و آزادمنش ما، از نود وهشتمین سالروز استرداد  استقلال کشور با شأن و جلال وسیع تجلیل به عمل آوردند، بزرگداشت و برگزاری از روز های بزرگی چون سالروز استقلال کشور واقعاً از اهمیت بلند وطنی، ملی و مردمی برخوردار است

، یاد آن سپاهیان گمنام ولی نیک نام را که با خونسردی و خاموشی کامل، جان های شان را برای استقلال کشور قربان کردند، باید گرامی داشت.  
در این نوشته به این که استقلال وطن ما محصول فدا کاری ها و قربانی های چه شخصیت های است و کی نقش اساسی را در تأمین آن داشته و استقلال کشور برای وطن ما چه مزایا و دستاورد های با خود به ارمغان آورده است، نه خواهیم پرداخت.
این مقاله سعی می کند به کاویدن در مفهوم عملی و پراتیک اصطلاح "استقلال" بپردازد و به این سوال، پاسخگونه ای بدهد که استقلال چیست...؟ ولی نوشتۀ حاضر به دنبال معانی لغوی و ساخت گرامری این لغت نه خواهد رفت بلکه تعاریف و مفاهیم علمی و حقوقی آنرا به توضیح و ارزیابی خواهد گرفت، زیرا استقلال، اصطلاح حقوقی است که همین حوزۀ علوم اجتماعی یعنی علم حقوق متکفل به ارائۀ معانی اصطلاحی آن می باشد.
استقلال l’indépendance : یک اصطلاح حقوق بین الملل و روابط بین المللی است، که در تأریخ روابط سیاسی به صورت رسمی برای نخستین بار در معائدۀ وستفالیا در سال 1648 میلادی تعریف و ثبت شد و دولت "مستقل" مشخصه های را برای خود مطرح نمود، دولت مستقل همان دولتی پذیرفته می شد که در ادارۀ امور داخلی و خارجی خود محتاج به اجازۀ دولت دیگری نباشد؛ 
«از نظر روابط بین المللی، کشوری دارای "استقلال تام سیاسی" شناخته می شود که :
1 – صلاحیت و اختیار کامل در صدور احکام، دساتیر، قوانین و مقررات و اجرای آنرا داشته باشد و در این راه محتاج کدام قدرت دیگر نباشد.
2 – صلاحیت و خود ارادیت در انعقاد تعهدات بین المللی و توافق قرارداد های دوجانبه و چند جانبه را بدون دریافت اجازه از کدام قدرت غیر، دارا باشد.»
با درنظر داشت نکات بالا "استقلال" که خصلت ماهوی یک دولت مستقل است، عبارت از حالتی است که یک دولت در انتخاب امور داخلی و امور خارجی خود و نحوۀ اجرای آن کاملاً صلاحیت و اختیار داشته باشد و در این مسیر ناگزیر به اطاعت و اخذ اجازه از کدام نیرو و دولت دیگر نباشد.
گرچه معائدۀ وستفالیا که در گرما گرم استعمار کهن انعقاد یافت، منظورش تعیین حدود قدرت و اختیار دولت های مستقل اروپایی بود، اما به هر صورت وجود مناطق تحت استعمار را نیز به ثبت رساند، مناطقی که تحت سلطۀ آن دول مستقل قرار داشتند و تا هنوز گویا به مرحلۀ " خود گردانی" رشد نکرده بودند، و لذا مستعمرات خارج قلمرو دول مستقل استعمارگر تشخیص می شدند.
 این را نیز باید افزود که اعلامیۀ 1960 سازمان ملل متحد استعمار را رسماً منع نمود، حتی اگر به دلیل "عدم کفایۀ خود گردانی" هم بوده باشد و آن اعلامیه تأکید دارد به این که ملل از طریق "دولت های مستقل" خویش باید حاکمیت و مالکیت کامل بر منابع طبعی خود داشته باشند.
اگر به عناصر اساسی دولت مستقل مکث گردد، این عناصر شامل "خود ارادیت" ، "صلاحیت" و                                                                                      "اهلیت مستقل" در ادارۀ داخلی و خارجی مملکت خواهد بود، مجموعۀ این توانایی ها به یک دولت، این قابلیت را میسر می سازد تا هر آنچه را که برای کشور و مردم خود مفید و لازم میداند، بدون نیاز به اخذ اجازه از یک دولت دیگر، آنرا به اجرا بگذارد. این استخراج ابتدائی از ماهیت دولت مستقل با دید دیروزی ما را در برابر یک شناخت غیر پویا، ثابت و نامتغیر قرار میدهد، طرز دیدی که نمی شود در جهان شدیداً متحول و متغیر فعلی، به حیث مقیاس ارزیابی مستقل بودن دول قرار داده شود. دیروز ها (تا قرن 19 و اوایل قرن 20) دنیای ما آنقدر به هم وابسته و مرتبط – مانند امروز - نبود. 
امروز "واقعیت عینی استقلال" چنین می نمایاند که خصلت ماهوی آن یک خصلت ثابت، ایستا، مطلق و نامتغیر نباشد، بلکه با تحولات مجموعی جهان ما، دامنۀ محتوایی "استقلال" نیز  تغییر نموده است.
استقلال را در بعُد ناظر به عناصرتفویض کنندۀ اهلیت آن که از منابع داخلی می آید باید ارزیابی کرد و نیز استقلال را ناظر بر عناصر تحدید کننده و تهدید کنندۀ خارجی هم باید تحلیل نمود، چرا که استقلال در تعریف کلاسیک آن بیشتر به توصیف توانایی های یک دولت مستقل در امور خارجی پرداخته است. اینرا نیز باید متذکر شد که "استقلال" حاوی یک کیفیت ثابت کمی نمی باشد، می توان گفت که مستقل بودن هر دولتی به یک "حد" قابل شناختی، در حالات معین و مشخصی قرار خواهد داشت، امروز هر تحول مهم سیاسی، اقتصادی، تخنیکی و... می تواند به کیفیت استقلال یک دولت بی افزاید و یا آنرا به آزمایش بگیرد، ممکن است انگیزه های اثر گذار بر مستقل بودن یک دولت از تحولات و انکشافات سیاسی، ملی، منطقوی و جهانی نشأت نماید.   
همچنان گلوبلیزم یا جهانی شدن هم در محتوای استقلال ممالک مخصوصاً دول انکشاف نیافته اثر مستقیم گذاشته است؛ ما در مرحله ای از تأریخ جامعۀ بشری به سر می بریم که گلوبلیزم، معانی و مفاهیم متعددی را که از عصر تشکیل دولت های ملی تا حال به ما رسیده بود، در عمل متحول ساخته است، مفاهیم مانند استقلال، سرحدات ملی، حاکمیت ملی، منافع ملی و ... این ها همه در زمان ما با ماهیت متفاوتی تمثیل میگردند، تا دیروز زمینه های وسیعی که در قلمرو استقلال دول با اطمینان به منصۀ عمل در می آمدند، حال خواهی نه خواهی با پیشرفت های علمی و تکنولوژیک، چنین فرصت های محدود شده است و محلی را برای تحقق ایفای صلاحیت گسترده و نامحدود دول نه گذاشته است، به عبارت دیگر تکامل تکنولوژیک دول بزرگ در حوزه های مختلف تعابیر و تدابیر کلاسیک از داشتن استقلال و حراست از آن را قسماً بی اثر و خنثی نموده است، گر چه بخش های از برداشت های کنونی از "استقلال" در زمانه های دور نیز مصداق داشت، اما آنقدر در مطالعات عام نگردیده بود، مثلاً وابستگی های اقتصادی غالبی از کشور های جهان سومی به قدرت های استعمارگر و مَکِنده که ذریعۀ یک قشر معین اجتماعی زمینه اش فراهم میگردید، بیانگر این واقعیت بوده است که: به دلیل نیازمندی های جامعۀ جهان سومی به محصولات مصرفی آن قدرت ها به نحوی آن "استقلال" کلاسیک در یک "محدودۀ" مملو از انقیاد قرار میگرفته است. 
در این جاست که ما ناگزیر به وجود و حضور پدیدۀ "استعمار" روبرو خواهیم بود، استعمار "پسا استعمار نوین"
که داده های دلخواه اش را پیرامون ماحول زندگی و دنیای ما به ما ایقان میکند، در قلمرو زندگی معنوی و مادی ما چنان با عشوه وارد می شود که ما خود به لذت از سُکر هایش هزار بار خوش آمدیدش می گوئیم، شاید یکی از خصایل این استعمار تازه وارد، مستعمره نشینی و مستعمره بودن خوش به رضاء باشد، تا آنجا که وجود و دوام حیات خویش را در ازای مستعمره بودن به گرو بگذاریم، در گذشته ها اگر استعمار کلاسیک و نوین سعی برتأکید "مستعمره بودن" مستعمرات اش می نمود تا از آنها تا حد زیادی صلاحیت اجرای استقلال شان را ربوده باشد، این استعمار پسا نوین بیشتر از مستعمره نشینان، گلو پاره میکند که "همه آزاد اند، همه مستقل اند و استعمار و مستعمره ای در کار نیست" چرا چنین است چون که "استقلال" فعلی و حاضر برخی از کشور های انکشاف نیافته ، خنثی شده و دگر آن پادزهر ضد استعماری خود را نه خواهند داشت تا مانع از مکیدن عصارۀ حیات مستعمره گردد و بناءً کدام خطری  را برای تحقق نیات استعمار موجود متوجه نه خواهند ساخت، و همین است که برخی از دول روبه انکشاف با کمال "خود ارادیت!" با کمال "صلاحیت!" و باکمال "مستقل بودن!" سیمای واقعی و جدید "استقلال!" شان را به منصۀ اجرا می گذارند؛ تحت الحمایگی ارادی، مستعمره نشینی داوطلبانه...! این وضعیت، سیمای برخی از کشور های انکشاف نیافته را ترسیم خواهد کرد. حال دگر یک طبقه، یک قشر و یک گروه نه خواهد بود که خود را پلُی بسازد میان مستعمره و متروپول یا استعمارگر ، بلکه محافلی از هر گروه و طبقه ای به پذیرایی استعمار، دست به سینه و گوش به فرمان قد خواهند برافراشت.
استعمار حاضر آمده، گاهی در ابراز نیات و اغراض خود هم شرم را کنار می گذارد و به صراحت آنچه را که می خواهد، فهرست میکند، و در ابراز و اعلام عریان حرص و طمع مبنی بر در اختیار گرفتن منابع طبعی مناطق به اصطلاح مستقل!! خجالت نمی کشد چون که در ازای آن حیات دولت مستعمره ضمانت می شود، می بینیم که در آخر زمانی که ما زندگی را حمل میکنیم، "استقلال بیچاره" چه خوار و ذلیل است دل آدم برایش می سوزد.
 در دوران جهانی شدۀ فعلی همان که مالک ابزار های مدرن و گرانبهای تکنولوژیک است، هموست که می تواند، گسترۀ وسیعی استقلال را در در ید خویش داشته باشد، به همین دلیل است که اغلب کشور ها برای توسعۀ این عرصۀ ناظر به استقلال شان به ابزار های ستراتیژیک، مدافعوی، تعرضی، نظامی، استخباراتی، و... متوسل میگردند، اما این توسل بعضاً یا اکثراً در عمل نمی توانند به نتایجی که از اول فرض گردیده اند، منتج گردند؛ مثلاً جهموری آخوند های ایران می خواست از توسعۀ فرا ضابطه های بین المللی تکنولوژی هسته یی اش، به یک گسترش نامتعارف "استقلال" دست یازد ولی دیدیم که جامعۀ جهانی این دولت را در حد معینی از دسترسی به چنین ابزار های متوقف ساخت، یعنی توسعۀ دامنۀ -  به زعم ایرانی ها - استقلال ایشان به محدودۀ از قبل تعیین شده، حد بندی گردید. این تجربه یک امر دیگر را نیز خاطر نشان می سازد وآن این که برای توسعه و بعضاً حراست از مستقل بودن، کارآیی ابزار های نظامی، مدافعوی و تسلیحاتی نیز نسبی اند.  
از اسبابی که در ساحۀ خارجی و جهانی باعث ایجاد انقیاد در تغییر وضعیت استقلال کشور ها میگردد و تعمیل و اجرای صلاحیت های متعلق به تمثیل مستقل بودن دول را چوکات بندی می کند، اصول، قواعد و ضابطه های بین المللی است که در اسناد، معائدات و میثاق های مربوط ثبت و تنفیذ اند، این اصول در واقعیت امر از طریق چوکات بندی استقلال دول، موارد نامتعارف و متعارض اجرای استقلال دول را شاخ و پنجه بُری می نماید، در اسناد مذکور نیت و مقصد تنظیم و تعدیل اجرای صلاحیت استقلال دول به نوعی تعبیه گردیده است که افادۀ انقیاد و تنگنا در اجرای آن صلاحیت ها را وانمود نکند، ولی ماحصل تحقق و رعایت آن همین تحدید آن صلاحیت ها می باشد. 
به خاطر باید داشت که این عملیه ها همه و همه در یک جریان جاری، متغیر و نوسانی و متحول مورد اجرا قرار خواهند گرفت و نه آنکه شرایط و زمان، منتظر ما خواهند نشست تا خود را جمع و جور نمائیم، این حالت بازهم به ما خاطر نشان می سازد که  تحولات مربوط به عناصر اثر گذار بر استقلال،  خیلی ها نسبی اند و این نسبیت باعث آن خواهد شد که عنصری که حال در گسترۀ استقلال به حیث اثر گذار مثبت محسوب می شود، ممکن است فردا در جایگاه عکس اثر امروزی آن تغییر وضعیت دهد.  
اعتبار و ضمانت  تعهدات دوجانبه و بین المللی دول بر موقعیت ضعیف و یا مستحکم آنها در داخل کشور مربوطش متکی خواهد بود، پس به یقین که در داخل کشور نیز عناصر اثرگذار بر درجۀ مستقل بودن یک دولت وجود دارد، که توانایی ها، صلاحیت ها و احیاناً اهلیت دولت مربوط را در صحن برون از کشور معین می سازد:
ما که در دوران رواج مردم سالاری زندگی می کنیم، صلاحیت ها و اهلیت حقوقی و قانونی دول  از ماهیت مشروع بودن یا مشروعیت آنها می آید، منبعه و سرچشمۀ اصلی دریافت مشروعیت "مردم" کشور ها اند که به دولت های خود با ارائۀ آرای شان مشروعیت می بخشند و این مشروعیت است که اهلیت و صلاحیت،  یعنی عناصر اولی خصلت استقلال یا مستقل بودن را به دولت مربوط می دهد، همین مشروعیت دولت مربوط است که باعث اعتبار و ضمانت تعهدات خارجی دولت مزبور می شود، در دوران ما دولت های که حایز مشروعیت لازم نیستند، از اعتبار کافی برای انعقاد تعهدات برخوردار نمی باشند، به عبارت دیگر همان اهلیت، توانایی و صلاحیت انعقاد معائدات را طور لازم نه خواهند داشت، اگر در دوره های گذشته با دولت های که در داخل کشور خود حایز مشروعیت لازم نبودند، عقد قرارداد می شد، امروز پذیرفتن تعهد یک دولت غیر مشروع یا فاقد مشروعیت و یا کمتر مشروع یک عمل لااقل تعجب برانگیز خواهد بود.
در همین جهت قواعد شناسایی دولت هاست که در سطح بین المللی اجرا و تحقق آن مهر تأئید بر مستقل بودن یک دولت میزند.
بدین ملحوظ دولتی که در داخل کشور خود حایز قاعدۀ وسیع مردمی نباشد و این مردمیت از طریق آرای مردمش مورد تأئید و  تأکید قرار نه گرفته باشد، به قدر کافی یک دولت دارای خصلت مستقل بودن تشخیص نه خواهد شد به همین دلیل است که در مستقل بودن دول، بعُد مهم داخلی اختیارات دول را باید در نظر گرفت، زیرا تثبیت اهلیت و صلاحیت دولت ها و توانایی های شان در اجرای مستقلانۀ امور داخلی و خارجی در ید مردم آنها است، همان توانمندی های مادی و معنوی که برای تمثیل در ایفای مستقلانۀ امور خارجی به آن نیاز می باشد.

اما چه راه و روش ها برای حراست و استحکام استقلال دولت های روبه انکشاف وجود خواهد داشت ؟؟
در گام نخست دولت باید قاعدۀ مطمئن و مستحکم مردمی داشته باشد، تا این اطمینان و استحکام گرایش دولت را به سوی منافع اکثریت مردم سوق دهد و مردم ؛ آری مردم باید سرشار از وطن خواهی و وطن دوستی باشند تا در هر زمانی برای حفاظت و دفاع آن جان خود را هم نثار کنند. ماهیت سیاست های مطروحه و اجرای آن توسط دولت ها، تعریف وطندوستی و وطن خواهی را به مردمش میدهد؛ مردم نسبت و درجۀ وطنخواهی را از دولت های خویش فرا میگیرند...
صیانت از استقلال، لازمه از آن دارد تا تدابیر تئوریک، پلانی و پیشگیرانه برای پاسبانی از استقلال، ذریعۀ محاسبات دقیق متفکران و اندیشمندان خبرۀ حوزه های حیاتی کشور طرح گردد، خبرگانی که قادر باشند تحولات درونی و برونی کشور را  تحت ترصد دائمی خویش داشته و زیر ارزیابی و تحلیل قرار دهند و اثرات گوارا و ناگوار آنها را بر توسعه و یا تحدید استقلال کشور سنجش و راه های تنظیم و انسجام آنرا در اختیار قرار دهند.
سپس دولت اولتر از همه وسائل و امکانات دفاعی، در گام نخست نیاز به یک ستراتیژی ملی خواهد داشت که حوزه ها و عرصه های مهم مستقل بودن دولت را تعریف و تثبیت نماید و به طور مستمر و دوامدار کلیه زمینه های داخلی و خارجی را که بر تقویه و یا تضعیف استقلال اثر گذار اند و یا اثر گذار می شوند شناسایی کند و نیز حوزه های جدیدی را که می تواند برای توسعه و تحدید استقلال انگیزۀ تازه ای باشند، زیر ارزیابی و توجه بگیرد، در اوضاع پُر سر و صدا و مزدحم کنونی دنیای ما دولت روبه انکشافی که دارای چنین یک ستراتیژی نباشد، استقلال اش بسیار هم مصون نخواهد بود.
به دنبال آن در مراحل مختلف صیانت از استقلال به تمام ابزار های دفاعی، نظامی، اقتصادی، امنیتی، استخباراتی و سایر وسائل توجه مبذول خواهد گردید.
ولی طوری که تجارب موجود در دنیا نشان می دهد، به خاطرصیانت استقلال، در پرداختن به جست وجوی ابزار های متعدد معنوی و مادی هم نمی توان، غلو نمود، چرا که بعضاً توسل به یک ابزار ستراتیژیک و یا هم دسترسی به نوعی از جنگ ابزار های پیشرفته، ممکن است حوزۀ ستراتیژیک صیانت استقلال یک دولت دیگر را تخریش نماید و یا متقابلاً توسعۀ مشخص یک کشور در یک زمینۀ خاص، ابهامی را در مصون بودن استقلال دولت دیگری ایجاد کند.
اگر کشور های انکشاف نه یافته با تدابیر جدید و مدرن ماهیت استقلال و نحوۀ حفاظت از آن مجهز نه گردند، توصیف های خوشباورانه و هیجان برانگیز از استقلال و داشتن و نگهبانی کردن آن صرف رویا های خوشایندی خواهند بود.

پایان
 

adidas yeezy's Avatar
adidas yeezy پاسخ به موضوع: #384292 13 ساعت 2 دقيقه قبل
My spouse and i were quite comfortable Raymond could carry out his preliminary research through the precious recommendations he gained in your weblog. It's not at all simplistic just to always be giving for free techniques which usually some other people have been trying to sell. We really figure out we have got the blog owner to give thanks to for this. These explanations you've made, the simple blog navigation, the relationships you can assist to promote - it is most spectacular, and it is facilitating our son and us consider that that topic is satisfying, and that is especially serious. Many thanks for all!
adidas yeezy fc.cx/8vcvf
jordan retro's Avatar
jordan retro پاسخ به موضوع: #379604 1 روز 9 ساعت قبل
WONDERFUL Post.thanks for share..extra wait .. ?
jordan retro www.jordan-retro.us.com
adidas nmd's Avatar
adidas nmd پاسخ به موضوع: #379171 1 روز 11 ساعت قبل
Thank you a lot for giving everyone such a special possiblity to read in detail from this web site. It's always very lovely and stuffed with fun for me and my office peers to search your site nearly 3 times per week to see the fresh guidance you have. And definitely, I'm so actually happy concerning the astonishing concepts you serve. Selected 4 tips in this post are absolutely the most beneficial I have had.
adidas nmd clickand.co/8kn2q
adidas ultra boost 3.0's Avatar
adidas ultra boost 3.0 پاسخ به موضوع: #374041 2 روز 10 ساعت قبل
I am also writing to let you be aware of what a excellent discovery our daughter found studying your webblog. She figured out a good number of issues, including what it's like to possess a very effective coaching nature to make others smoothly have an understanding of some very confusing subject matter. You really exceeded her expectations. I appreciate you for presenting the necessary, dependable, educational and easy thoughts on the topic to Ethel.
adidas ultra boost 3.0 42.herber.pl/ultrausc
michael jordan shoes's Avatar
michael jordan shoes پاسخ به موضوع: #370705 3 روز 6 ساعت قبل
Youre so cool! I dont suppose Ive learn anything like this before. So good to seek out someone with some unique thoughts on this subject. realy thank you for starting this up. this web site is something that's needed on the internet, someone with somewhat originality. helpful job for bringing something new to the internet!
michael jordan shoes www.michaeljordanshoes.us.com
Kanye West shoes's Avatar
Kanye West shoes پاسخ به موضوع: #370212 3 روز 8 ساعت قبل
I precisely desired to say thanks yet again. I am not sure the things I would have gone through without these basics discussed by you about that area. It has been a real scary situation in my circumstances, however , viewing your skilled tactic you processed that made me to weep over delight. I am thankful for the help and even pray you really know what a great job you are always doing instructing other individuals thru your web blog. I am sure you have never encountered any of us.
Kanye West shoes urlr.be/short/yzyuk
timberland boots's Avatar
timberland boots پاسخ به موضوع: #365094 4 روز 4 ساعت قبل
There are definitely lots of particulars like that to take into consideration. That may be a nice point to convey up. I provide the thoughts above as normal inspiration but clearly there are questions like the one you convey up where crucial thing can be working in trustworthy good faith. I don?t know if greatest practices have emerged round things like that, but I'm sure that your job is clearly identified as a good game. Both girls and boys feel the influence of only a second抯 pleasure, for the rest of their lives.
timberland boots www.bootstimberland.co.uk
yeezy boost 350's Avatar
yeezy boost 350 پاسخ به موضوع: #364260 4 روز 7 ساعت قبل
Thank you for all of your hard work on this website. Debby really loves managing internet research and it is easy to see why. Most of us hear all concerning the compelling way you create very useful guidance on this web site and as well as cause contribution from others on the concept then our daughter is without question learning a great deal. Have fun with the rest of the new year. You are performing a good job.
yeezy boost 350 youl.ink/yzyv2
Adidas NMD R1 shoes Ftwr White Blue's Avatar
Adidas NMD R1 shoes Ftwr White Blue پاسخ به موضوع: #360807 4 روز 22 ساعت قبل
I definitely wanted to jot down a simple comment to thank you for these fantastic tips and hints you are giving out at this site. My incredibly long internet look up has at the end of the day been paid with high-quality strategies to share with my neighbours. I 'd assume that many of us site visitors actually are extremely blessed to dwell in a fine website with so many awesome individuals with useful basics. I feel quite lucky to have used your entire weblog and look forward to really more exciting moments reading here. Thanks a lot again for a lot of things.
Adidas NMD R1 shoes Ftwr White Blue www.adidas-nmds.us.com/adidas-nmd-r1-sho...white-blue-p-39.html
hermes belt for sale's Avatar
hermes belt for sale پاسخ به موضوع: #359742 5 روز 4 ساعت قبل
Good post. I be taught something more challenging on different blogs everyday. It should all the time be stimulating to learn content from different writers and follow a bit of one thing from their store. I抎 want to use some with the content material on my weblog whether you don抰 mind. Natually I抣l offer you a hyperlink in your internet blog. Thanks for sharing.
hermes belt for sale www.hermesbelt.org.uk
yeezys's Avatar
yeezys پاسخ به موضوع: #358849 5 روز 6 ساعت قبل
I enjoy you because of your own labor on this web page. My daughter delights in going through research and it's easy to understand why. All of us learn all concerning the powerful tactic you render very useful tactics on the website and even inspire participation from the others about this situation and our own princess is without a doubt discovering a great deal. Have fun with the remaining portion of the year. You are doing a useful job.
yeezys yeezys

نظر شما چیست؟

PLG_KUNENADISCUSS_GEN_GUEST

اخبار روز

BBC ‮فارسی - صفحه افغانستان

کتاب ها