اهداف مهم پاکستان از گسترش روابط با تاجیکستان

مقدمه:
پاکستان پس از پایان جنگ سرد، به اهمیت ژئو استراتژیک کشورهای آسیای مرکزی در پارادایم امنیتی تغییر یافته توجه جدی کرد و  در سال‌های اخیر، روابط پاکستان با جمهوری‌های آسیای مرکزی بهبودیافته است.

دراین‌بین تجزیه‌وتحلیل استراتژی‌های پاکستان در منطقه آسیای مرکزی عوامل مختلف اقتصادی و ژئواستراتژیک سیاست پاکستان را نسبت به آسیای مرکزی شکل داده اند، اما نفوذ هند در این منطقه همچنان یک عامل عمده در شکل‌گیری استراتژی‌های آن است.  به نگاه برخی در حقیقت، سیاست خارجی پاکستان، از زمان آغاز به کار خود، به‌وسیله دو عامل وابسته، یعنی ترس از هند و تمایل به تعادل استراتژیک با هند و پیوستگی قوی به ایدئولوژی اسلامی است. این خطوط سیاست اسلام‌آباد را در مورد آسیای مرکزی نیز تعیین می‌کنند. در نگاهی دیگر   برخی معتقدند که روند سیاست‌گذاری خارجی پاکستان تحت تأثیر سه مکتب فکری متضاد اما در خصومت نسبت به هند  است.  اولین مکتب فکری تأکید بر تسلیم شدن و اعتقاد به یک دنیای قطبی است.  مکتب دوم تفکر استقلال را حمایت می‌کند و جهان‌بینی چندقطبی دارد و سومین مکتب فکری بر "اسلام" و ماهیت اسلامی دولت پاکستان تأکید دارد و برای اتحادها مبتنی بر منافع ایدئولوژیک و مذهبی پاکستان استدلال می‌کند . در این راستا در برخی مواقع، تحت تأثیر این سه مکتب فکری سیاست پاکستان در آسیای مرکزی نیز باید موردنظر قرار گیرد. در این میان می‌توان گفت اهداف پاکستان در آسیای میانه توسط الزامات سیاسی و امنیتی ؛ دستاوردهای اقتصادی و تجاری آن؛ مقابله بانفوذ هند و منطقه‌ای برای گسترش منافع پاکستان دیده  شود.  دراین‌بین هرچند پاکستان معنای سیاست خارجی خود را در آسیای مرکزی کاملاً تعریف نکرده ولی به نظر می‌رسد تلاش می‌کند تا اهداف سیاست خارجی خود با کشورهای آسیای مرکزی را اقتصادی و سپس سیاسی و امنیتی دنبال نماید.
روابط نوین سیاسی پاکستان با تاجیکستان به سال‌های دهه ۱۹۹۰ و استقلال آن برمی‌گردد. در این شرایط پاکستان یکی از نخستین کشورهایی بود که استقلال تاجیکستان را به رسمیت شناخت و ارتباطات دیپلماتیک را با باز کردن سفارت پاکستان در شهر دوشنبه در سال 1993 گسترش داد. جمهوری تاجیکستان چهار سال بعد در سال 1997 میلادی در پاکستان مأموریت خود را در پاکستان آغاز کرد. اهمیت ژئو استراتژیک، سیاسی و اقتصادی آسیای مرکزی آن را یکی از مهم‌ترین مناطق جهان می‌داند که آسیای جنوبی، غرب آسیا، روسیه، چین و سایر نقاط جهان را متصل می‌کند. دراین‌بین نوشتار زیر به مهم‌ترین اهداف مدنظر پاکستان در تاجیکستان می‌پردازد.


اهداف سیاسی و ژئوپلیتیکی مدنظر پاکستان در تاجیکستان:
اصل 40 قانون اساسی در تبیین چارچوب سیاست خارجی پاکستان به این نکته توجه می‌کند که دولت تلاش می‌کند تا روابط برادرانه را با کشورهای اسلامی بر پایه اتحاد اسلامی حفظ و مستحکم کند. همچنین عضویت مشترک در سازمان‌های چندجانبه سازمان همکاری اسلامی (OIC)، سازمان همکاری اقتصادی (ECO)، سازمان همکاری شانگهای (SCO) و همچنین روند قلب آسیا و استانبول بوده و گروه‌های مشترک بین پاکستان و تاجیکستان فرصت‌های زیادی برای تعامل میان رهبران، نمایندگان و دیپلمات‌های هر دو کشور در حاشیه نشست‌های مختلف فراهم می‌کنند. در این چارچوب اسلام‌آباد نگاه ویژه‌ای به روابط با دوشنبه را مدنظر داشته است. 
در بعد دیگری در روابط با کشورهای منطقه و در هفت دهه‌ای خروج بریتانیا از شبه‌قاره هند و درنتیجه استقلال پاکستان از هندوستان، چرخ روابط این دو کشور همسایه بیشتر بر محور تنش چرخیده است. دراین‌بین اکنون‌که روابط تنش آلود اسلام‌آباد و دهلی‌نو با رقابت واشنگتن و پکن نیز بازتعریف شده، تضعیف و جلوگیری از نفوذ طرف مقابل در مناطق هم‌جوار و پیرامونی نظیر تاجیکستان و در سازمان‌های منطقه‌ای و بین‌المللی در دستور کار سیاست خارجی پاکستان قرار دارد. گذشته از این به‌تازگی دونالد ترامپ رئیس‌جمهور امریکا در استراتژی تازه خود درزمینهٔ جنگ افغانستان برآوردن فشارهای بیشتر بر پاکستان تأکید کرده است. در این حال پاکستان تلاش می‌کند روابط خود را با تاجیکستان گسترش دهد و سهم خود را در توازن قدرت کشورهای آسیای مرکزی بین قدرت‌های مهم منطقه‌ای و بین‌المللی حفظ کند. در این شرایط با توجه به نگاه رئیس‌جمهور تاجیکستان و استراتژی سیاست سیاست‌های باز برای بهبود و ارتقای روابط سودمند با کشورهای خارجی، پاکستانی‌ها تلاش خواهند کرد تا با توجه به حضور رو به افزایش چین در آسیای مرکزی و تاجیکستان و نگاه غیر منفی مسکو به روابط حداقلی اسلام‌آباد با دوشنبه با کمک چین حضور بیشتری درصحنه سیاسی و ژئوپلیتیکی تاجیکستان داشته باشند. دراین‌بین باید توجه داشت که پاکستان تلاش می‌کند تا با توجه به تلاش هند دریافتن جای پایی برای خود در حوزه‌های گوناگون سیاسی و اقتصادی منطقه‌ای در برابر دشمن دیرین و رقیب دیرپای خود جایگاهی درخور در تاجیکستان فراهم آورد و مانع از افزایش روابط نظامی‌و امنیتی هند و بالا بردن زمینه‌های حضور نظامی و امنیتی در تاجیکستان (نزدیک مرزهای پاکستان) گردد و به گسترش نفوذ خود در منطقه نیز کمک کند.
در بعد دیگری با توجه به اینکه از یک سو تروریسم و افراط‌گرایی و تقویت همکاری دراین زمینه ، تقویت همکاری‌های آینده تاجیکستان و پاکستان در مبارزه با تروریسم بین‌المللی و افراط‌گرایی، قاچاق مواد مخدر، مسئله تأمین سریع ثبات و امنیت در قلمرو افغانستان نیز از متغیرهای مهم و مدنظر دوشنبه در روابط بوده است. از سوی دیگر نیز در سالهای اخیر گرایش‌های تندرو گروه‌هایی همانند داعش توانسته‌اند بر بخشی از مردم تاجیکستان تأثیر منفی گذارند و پاکستان به‌عنوان بخشی از مناطق حضور گروه‌های تندرو مطرح هست، اسلام‌آباد تلاش می‌کند تا با توافق‌های مشترک دوجانبه و یا جمعی در چارچوب‌هایی امنیتی چون نشست چهارجانبه امنیتی افغانستان، پاکستان، چین و تاجیکستان در مورد دغدغه‌های امنیتی تاجیکستان توجه کند. در این راستا همکاری‌های دوجانبه و چندجانبه در مورد تأمین امنیت منطقه‌ای، وضعیت افغانستان، همکاری درزمینهٔ مبارزه با تروریسم و افراط‌گرایی بررسی وضعیت منطقه و برقراری امنیت در افغانستان، توسعه همکاری‌های نظامی، نظامی فنی و آموزش افسران تاجیک در دانشگاه‌های نظامی، تبادل اطلاعات، برگزاری تمرین‌های مشترک نظامی، اهدافی چون تلاش برای حضور پررنگ‌تر امنیتی پاکستان، کشورهای آسیای مرکزی، جلوگیری از محکم شدن جای پای هند در عرصه‌های امنیتی این کشور را در کنار مبارزه با تروریسم، افراط‌گرایی و جدایی‌طلبی مدنظر دارد.

اهداف تجاری و اقتصادی مدنظر پاکستان در تاجیکستان
از نگاه وزارت خارجه پاکستان در اصول سیاست خارجی این کشور تأکید ویژه‌ای بر دیپلماسی اقتصادی شده است. در این چارچوب در شرایط کنونی پاکستان با لحاظ عوامل و متغیرهایی چندی به تاجیکستان به‌عنوان یکی از دروازه‌های مهم ورود به آسیای مرکزی خود می‌نگرد. دراین‌بین پاکستان سالها با کمبود انرژی برق روبروست و تأمین امنیت انرژی برای اقتصاد پاکستان با رشدی چشمگیر از اهمیتی ویژه برخوردار است. در مقابل در حالی که تاجیکستان سومین قدرت‌های آبی جهان پس از ایالات متحده و روسیه بوده و پتانسیل نیروی برق در تاجیکستان بسیار بالاتر از نیاز داخلی آن است، می‌تواند به نیاز انرژی پاکستان کمک کند. دراین‌بین آغاز پروژه‌های جدید برق آبی تاجیکستان مانند سنگتوده های یک و دو و ساخت‌وساز در پروژه‌های بزرگ برق راغون برای پاکستان سودمند خواهد بود. 
دراین میان پروژه کاسا 1000 (که برق تاجیکستان را از طریق افغانستان به پاکستان انتقال می‌دهد) و هدف اصلی از آغاز پروژه انتقال برق و پروژه تجاری برای آسیای مرکزی و جنوب آسیا این است که شرایط تجارت الکتریکی پایدار میان کشورهای آسیای مرکزی تاجیکستان و جمهوری قرقیزستان و کشورهای آسیای جنوبی افغانستان و پاکستان را ایجاد و فرصتی شگفت انگیز برای ایجاد موفقیت اقتصادی برای پاکستان و تأمین رشد اقتصادی و صلح و ثبات کامل در کشور کمک کند. این در حالی است که نهادهایی چون صندوق بین‌المللی پول، بانک جهانی، بانک توسعه آسیا، و سایر نهادهای مالی حمایت خود را از پروژه خط انتقال انرژی به پاکستان برای صادرات برق از تاجیکستان تضمین کرده‌اند و در صورت به نتیجه رسیدن این امر تقاضا برای برق و انرژی با توجه به نقش حل بحران برق برای کاهش فقر و توسعه اقتصادی پاکستان و حزب حاکم معتدل‌تر خواهد شد و به رشد اقتصاد کمک فزاینده‌ای خواهد کرد. در این حال افغانستان اگر از سهم 300 مگاوات واردات انرژی خود را از طریق پروژه کاسا هزار به دلیل کمبود تقاضا را به پاکستان منتقل کند پاکستان واردکننده اصلی انرژی در پروژه خواهد شد.

علاوه بر این روابط اقتصادی پاکستان با تاجیکستان در مقایسه با رقیبان منطقه‌ای بسیار کم است. در این راستا بسترهای همکاری میان تاجیکستان و پاکستان درزمینهٔ فعالیت‌های سازمان‌های اقتصادی و تجاری منطقه‌ای و بین‌المللی مانند ECO، سازمان بین‌المللی تجارت (ITO)، شانگهای نیز وجود دارد وتجارت دوجانبه بین تاجیکستان و پاکستان، به ویژه در 10 سال گذشته افزایش یافته است. لذا لزوم افزایش همکاری‌های اقتصادی دو سویه و اقدامات مشترک در منطقه مهم است. در این چارچوب در یک دهه گذشته پاکستان و تاجیکستان بیش از سی توافق‌نامه را برای گسترش همکاری درزمینهٔ انرژی، ارتباطات، بیمه سرمایه‌گذاری و صنعت، حمل‌ونقل هوایی، بانکی و مالی، کشاورزی و صنایع غذایی، حمل‌ونقل و ساخت جاده‌ها، علم و فناوری، آموزش، بهداشت، گردشگری و... برای افزایش سطح تجارت هر دو کشور امضا کرده‌اند.

در بعدی دیگر از نگاهی تاجیکستان نیاز به دسترسی به جهان از طریق بندرهایی مانند بندر گودار دارد و پاکستان می‌تواند کوتاه‌ترین مسیر و تجارت را برای تاجیکستان ارائه می‌دهد و درآمد ایجاد کند.  دراین‌بین در حالی که هیچ ارتباط مستقیمی زمینی بین پاکستان و تاجیکستان وجود ندارد ، حمل بار میان تاجیکستان و پاکستان هشت روز طول می‌کشد و مسیر سرزمینی برای افزایش حجم تجارت بین پاکستان و تاجیکستان از طریق افغانستان با چالش‌هایی روبرو است، ورود تاجیکستان به توافقنامه حمل‌ونقل چهار جانبه (QTTA) بین چین، پاکستان، قرقیزستان و قزاقستان برای تسهیل ترافیک و تجارت حمل‌ونقل می‌تواند گامی در جهت بهتر شدن بندرهای پاکستان ازجمله گوادر بدون نیاز به وابستگی به افغانستان باشد و تجارت بین دو کشور که از 15 میلیون دلار در سال 2011 به 90 میلیون دلار در سال 2016 افزایش یافته را تا 500 میلیون دلار افزایش دهد. در این میان کل حجم تجارت در سال 2013 به 117 میلیون دلار افزایش یافته و در سال 2014       138میلیون دلار بوده است. 
گذشته از این پاکستانی‌ها معتقدند که با توجه به تمایل دوشنبه در استفاده از فرصت‌های ارائه‌شده از سوی بندرهای پاکستانی و شبکه‌های حمل‌ونقل موجود برای گسترش تجارت در سطح منطقه‌ای و تعهد پاکستان به تسهیل حمل‌ونقل سریع کالاها به و از طریق افغانستان و تاجیکستان از طریق بندرهای پاکستان، این رویکرد می‌تواند موقعیت جغرافیایی پاکستان در امتداد مسیرهای عمده تجارت را افزایش و در جهت افزایش سطح تجاری بندرهایی چون گوادر و کراچی در منطقه و همچنین حجم کل تجارت جهانی باشد. 
علاوه براین با توجه به اینکه پاکستان و تاجیکستان موافقت کرده‌اند که از طریق افغانستان ارتباطات راه‌آهن برقرار کنند تا روابط تجاری و اقتصادی بین دو کشور را تقویت کنند، این امر نیز می‌تواند پاکستان را مانند پلی برای کشورهای آسیای میانه برای برقراری ارتباط تجاری با سایر نقاط جهان کند و همه کشورهای آسیای میانه از طریق بندر گوادر متصل شوند. بااین‌حال اگر افغانستان دسترسی پاکستان به آسیای مرکزی را متوقف کند، چین، با تقویت توان بالقوهٔ دالان اقتصادی چین و پاکستان و با استفاده از بزرگراه قراقروم (که گیلگت بلتستان را به منطقه چین سین کیانگ متصل می‌کند) پاکستان دروازه مهمی به آسیای مرکزی می‌یابد و توسعه دالانهای اقتصادی چین و پاکستان و ابتکار بزرگ‌تر یک کمربند یک جاده دسترسی پاکستان به تاجیکستان پاکستان می‌تواند بدون افغانستان (تاجیکستان، توسط وخان در شمال شرق افغانستان از پاکستان جدا شده و این نوار باریک از قلمرو افغانستان به‌عنوان یک مانع بین پاکستان و آسیای مرکزی عمل می‌کند،) برای دسترسی به تاجیکستان (نزدیک‌ترین همسایه آسیای مرکزی پاکستان) عبور کرده و درنتیجه تاجیکستان دروازه پاکستان به آسیای مرکزی باشد. 
جدا از آنچه گفته شد پاکستان و تاجیکستان همچنین می‌توانند درزمینه کشاورزی ( نخستین بخش اقتصادی در هر دو کشور ) مشارکت کنند و تاجیکستان از پاکستان درزمینهٔ فرآورده‌های منسوجات بهره مند شود. به علاوه در حالی که تنها 7 درصد از کل منطقه تاجیکستان کشت می‌شود و تاجیکستان به شدت وابسته به واردات محصولات غذایی است پاکستان می‌تواند نیازهای تاجیکستان را برآورده و با افزایش صادرات به دنبال بازارهای آسیای مرکزی و روسیه نیز باشد.

نتیجه گیری:
آنچه مشخص است با توجه به اهمیت روز افزون آسیای مرکزی و همچنین تاجیکستان برای پاکستان و نوع روابط گسترده چین و پاکستان در حوزه های اقتصادی و راهبردی در کنار ایجاد چالش هایی بیشتر در روابط پاکستان با امریکا ، افزایش رقابت هند و پاکستان و  رویکرد امریکا در رقابت با چین باید شاهد افزایش جایگاه تاجیکستان برای پاکستان در چشم انداز میان مدت باشیم.

cheap jordans's Avatar
cheap jordans پاسخ به موضوع: #581366 1 روز 6 ساعت قبل
I and also my buddies happened to be looking at the best solutions located on your web page then all of a sudden I got an awful suspicion I never thanked the website owner for those strategies. Those boys appeared to be for that reason happy to learn them and have in fact been taking advantage of them. Appreciate your getting well considerate as well as for considering such decent ideas most people are really eager to learn about. Our own sincere apologies for not expressing appreciation to earlier.
cheap jordans http://www.cheap--jordans.us.com
adidas superstar's Avatar
adidas superstar پاسخ به موضوع: #581202 1 روز 7 ساعت قبل
I together with my friends were going through the best techniques from your website and so then came up with a terrible suspicion I had not thanked the web site owner for them. These men were so thrilled to read through them and now have surely been tapping into them. Appreciation for genuinely indeed kind as well as for figuring out varieties of magnificent guides millions of individuals are really needing to understand about. My personal sincere apologies for not saying thanks to earlier.
adidas superstar www.adidassuperstar.us.com
tory burch shoes's Avatar
tory burch shoes پاسخ به موضوع: #580941 1 روز 8 ساعت قبل
I'm also writing to let you understand of the terrific encounter my cousin's child had visiting your web page. She figured out lots of issues, including what it's like to possess an excellent helping mood to have the rest effortlessly gain knowledge of specific multifaceted matters. You really surpassed our desires. Many thanks for producing those helpful, trustworthy, revealing and as well as cool tips on the topic to Lizeth.
tory burch shoes www.toryburchshoes.us
adidas ultra boost's Avatar
adidas ultra boost پاسخ به موضوع: #578993 1 روز 13 ساعت قبل
Hey! I just wish to give a huge thumbs up for the good info you could have right here on this post. I will be coming back to your weblog for more soon.
adidas ultra boost tropaadet.dk/ultra
yeezy boost's Avatar
yeezy boost پاسخ به موضوع: #577588 1 روز 18 ساعت قبل
That is the precise blog for anybody who desires to seek out out about this topic. You realize so much its nearly hard to argue with you (not that I actually would want匟aHa). You definitely put a brand new spin on a subject thats been written about for years. Nice stuff, simply nice!
yeezy boost clickand.co/4zm2n
led shoes's Avatar
led shoes پاسخ به موضوع: #575234 2 روز 1 ساعت قبل
I wish to show my appreciation for your kind-heartedness giving support to individuals who have the need for assistance with this particular content. Your special dedication to getting the message around appeared to be particularly productive and have consistently empowered many people just like me to attain their endeavors. Your personal important hints and tips signifies a whole lot a person like me and even more to my mates. Many thanks; from everyone of us.
led shoes www.ledshoes.us.com
yeezy boost 350 v2's Avatar
yeezy boost 350 v2 پاسخ به موضوع: #574987 2 روز 2 ساعت قبل
Thanks for all of the efforts on this web page. Kate takes pleasure in doing investigation and it's easy to understand why. We all know all of the powerful ways you convey good items by means of this website and in addition invigorate contribution from other ones about this issue so our girl is truly being taught a lot of things. Enjoy the remaining portion of the new year. You have been conducting a useful job.
yeezy boost 350 v2 www.yeezy-shoes.us
yeezys's Avatar
yeezys پاسخ به موضوع: #573194 2 روز 9 ساعت قبل
This really answered my drawback, thank you!
yeezys urlr.be/short/yzyorg
golden goose's Avatar
golden goose پاسخ به موضوع: #569845 2 روز 20 ساعت قبل
I simply wished to thank you so much all over again. I do not know what I could possibly have created without these pointers shown by you about this subject matter. Completely was an absolute depressing setting in my opinion, nevertheless discovering a new professional mode you processed it made me to jump for delight. Now i am happy for this guidance and thus sincerely hope you realize what an amazing job you're undertaking training some other people with the aid of your web blog. I am certain you've never met any of us.
golden goose www.goldengoose-outlet.us.com
air jordan shoes's Avatar
air jordan shoes پاسخ به موضوع: #569596 2 روز 21 ساعت قبل
I precisely needed to say thanks once again. I am not sure the things I would've handled without these ways contributed by you over such situation. Entirely was a fearsome crisis for me personally, but encountering the very specialised style you dealt with that forced me to jump for fulfillment. I'm just thankful for your assistance and as well , expect you find out what a great job your are carrying out training most people with the aid of your websites. I'm certain you haven't come across all of us.
air jordan shoes www.michaeljordanshoes.us.com
Adidas NMD Runner men women white's Avatar
Adidas NMD Runner men women white پاسخ به موضوع: #569558 2 روز 21 ساعت قبل
There are some attention-grabbing deadlines in this article however I don抰 know if I see all of them center to heart. There may be some validity however I'll take hold opinion till I look into it further. Good article , thanks and we want extra! Added to FeedBurner as properly
Adidas NMD Runner men women white www.adidas-nmds.us.com/adidas-nmd-runner...omen-white-p-32.html
adidas ultra boost uncaged's Avatar
adidas ultra boost uncaged پاسخ به موضوع: #567619 3 روز 3 ساعت قبل
I was very happy to find this web-site.I wished to thanks in your time for this wonderful learn!! I undoubtedly having fun with every little bit of it and I've you bookmarked to take a look at new stuff you weblog post.
adidas ultra boost uncaged tinylink.in/ultraus
adidas nmd r1's Avatar
adidas nmd r1 پاسخ به موضوع: #566455 3 روز 7 ساعت قبل
I'm typically to blogging and i really admire your content. The article has actually peaks my interest. I'm going to bookmark your site and hold checking for brand new information.
adidas nmd r1 vtu.cc/nmdcom
nike basketball shoes's Avatar
nike basketball shoes پاسخ به موضوع: #564610 3 روز 14 ساعت قبل
I wish to point out my admiration for your kindness for men and women that really need assistance with your concern. Your very own dedication to getting the message around appeared to be extraordinarily beneficial and have permitted some individuals just like me to realize their goals. Your entire valuable key points signifies this much a person like me and far more to my colleagues. Thanks a lot; from all of us.
nike basketball shoes www.nikebasketballshoes.us.com
air jordan 13's Avatar
air jordan 13 پاسخ به موضوع: #564393 3 روز 15 ساعت قبل
I and also my pals have already been taking note of the excellent secrets from your website and so unexpectedly got an awful suspicion I had not thanked the web blog owner for those strategies. These women ended up for that reason stimulated to read them and now have truly been making the most of those things. I appreciate you for truly being really thoughtful and also for getting such nice tips millions of individuals are really eager to be informed on. My personal honest apologies for not expressing gratitude to you earlier.
air jordan 13 www.jordan13.us.com
yeezy boost's Avatar
yeezy boost پاسخ به موضوع: #562324 3 روز 23 ساعت قبل
I抎 must check with you here. Which isn't something I normally do! I take pleasure in studying a publish that can make individuals think. Also, thanks for permitting me to remark!
yeezy boost 42.herber.pl/yzyboostus
adidas ultra boost's Avatar
adidas ultra boost پاسخ به موضوع: #560941 4 روز 4 ساعت قبل
You must participate in a contest for probably the greatest blogs on the web. I'll advocate this website!
adidas ultra boost chilp.it/e146b6c
ultra boost 3.0's Avatar
ultra boost 3.0 پاسخ به موضوع: #558295 4 روز 11 ساعت قبل
Thank you a lot for giving everyone an exceptionally special possiblity to read from this website. It's always so lovely and also full of a lot of fun for me and my office peers to search your website the equivalent of three times every week to see the fresh things you have. And of course, I am just certainly satisfied with all the attractive advice served by you. Selected 4 points in this article are particularly the best we have all had.
ultra boost 3.0 ultra boost 3.0

نظر شما چیست؟

PLG_KUNENADISCUSS_GEN_GUEST

اخبار روز

BBC ‮فارسی - صفحه افغانستان

کتاب ها