خاطره هایی از زندان پلچرخی باز هم در بارهٔ شکنجه ( ۳ )

دربخش های پیش در باره شکنجه فزیکی و روانی بحث کردم. در اینجا سعی می کنم به نوعی دیگری از شکنجه بپردازم که از آن بعنوان "شکنجه نقاب دار" نام می برم. معمولآ به این نوع شکنجه کمتر توجه شده.

بنابرآن در شناخت آن توافق نظر عمومی وجود نخواهد داشت. این عدم توافق را باید طبیعی پنداشت. زیرا فهم ما از امر شکنجه، مانند سایر پدیده های "رفتاری" و اجتماعی امر تاریخی است و به عوامل مختلف فرهنگی، مذهبی، سیاسی و غیره بستگی دارد. نگاه تاریخی به کلیت "شکنجه" نشان می دهد آنچه که امروز بعنوان شکنجه شناخته می شود همیشه چنین نبوده. حتا هنوز هم رفتار های هستند که در فرهنگ ویژه ای شکنجه و بدرفتاری خوانده می شوند اما در فرهنگ دیگر چنین معنا نمی دهد. در ذیل با ایرایه نمونه های ویژه ای از جریان بازجویی زندانیان توسط خاد این موضوع را بیشتر خواهم کاوید. 
بعنوان پیش درامد به این بحث می خواهم از منظری که فوکو به زندان می بیند به آن نگاه کنم. از دید او زندان تنها جایی برای مجازات و گرفتن غرامت از مجرمین که قانون را زیر پا کرده اند نیست، بلکه در کنار سایر نهاد های هنجار ساز جامعه، ابزاری است در دست قدرت که تلاش می کند زندانیان را آماده پذیرفتن هنجارهایی سازند که برای قدرت "مفید" اند (فوکو). بنا برآن، هدف زندان در کنار تنبیه جسمی و روانی زندانیان، "اصلاح کردن" و مطیع ساختن آنها به قانون (قدرت) نیز است. "اصلاح، مطیع و مفید ساختن" زندانی سیاسی در واقع چیزی نیست جز تهی ساختن و بیگانه ساختن او از هویت سیاسی اش. از آنجایی که برای "اصلاح و مفید ساختن" زندانی سیاسی ابزارِ "خشونت عریان" نمی تواند به تنهایی کارآیی داشته باشد، نوعی از"شکنجهٔ نقابدار" را نیز به کار می برند، زیرا "خشونت عریان" (شکنجه فزیکی و روانی) به تنهایی نمی توانند زندانی را، آنچنانکه "رژیم" می خواهد، "اصلاح" ومفید سازد. این ابزار چنان بر زندانی تأثیر می گذارد که او مطیع و فرمان بردار و سرانجام به دلخواه قدرت "اصلاح و مفید" شود. منظور از"شکنجه نقاب دار" مجموع شیوه ها و رفتارهای به ظاهر آرام، انسان دوستانه و عاطفی اند که در ادامهٔ شکنجهٔ فزیکی و روانی به منظور بیگانه ساختن زندانی ازهویت سیاسی او به کار برده می شوند. این نوع شکنجه، برخلاف شکنجه فزیکی و روانی که تن و روان را آماج قرار می هد، هویت زندانی را هدف می گیرد. "شکنجهٔ نقاب دار" توسط بازجویان به ظاهر مهربان به اجرا در می آید. این بازجویان به خوبی بلد هستند چگونه رفتار کنند با آن عده زندانیان که همه درهای امید را به روی خود بسته می بینند. آنها می دانند چگونه روابط عاطفی برقرار کنند و دریچهٔ امید کاذب و مشروط را به روی آنها بگشایند. این گونه شکنجه گران با نمایش های عاطفی و نصایح به ظاهر انسان دوستانه تلاش می کنند زندانیان را اغفال و با امیدهای کاذب برای نجات از مرگ، به همکاری با رژیم تشویق کنند. آن گونه که در بخش های قبلی هم گفته شد، در جمع گروه شکنجه گران و بازجویان، افراد بسیار آموزش دیده و کارآزموده یی نیز بودند که از سطح بلند آموزش سیاسی و تیوریک برخوردار بودند. این کارمندان در جریان بازجویی تلاش می کردند زندانی را به بحث و گفت و گوی "سیاسی" بکشانند، تا از یک طرف سطح آگاهی سیاسی او را معلوم کنند و از جانب دیگر باورها و اندیشه های او را زیر پرسش ببرند، و با ایجاد شک و تردید، بنیاد باورهای او را سست کنند. و سرانجام او را بر سر دو راهه قرار دهند، دو راهه یی که ناگزیر باشد بین میل به زنده ماندن و حفظ شخصیت، غرور و تعهد سیاسی خود، یکی را انتخاب کند. این را می توان دشوارترین و حساس ترین برههٔ جریان بازجویی زندانی سیاسی دانست، به ویژه زندانیِ که اتهام های سنگینی دارد و شخصیت مهمی پنداشته می شود. زندانیِ که پیهم و بی وقفه شکنجه شده، روزها و شب ها بیدارخوابی کشیده، تن و روانش به شدت زخم خورده و تکیده، و درعین زمان مدتها است که از واقعیت های دنیای بیرون و تماس با همرزمان خود بی خبر و دور است، و کمترین فضای برای "مانور" در اختیار ندارد، با کسی مواجه می شود که "هم بحث های سیاسی و نظری را خوب بلد است و هم "نصیحت های انسان دوستانه" را. این شکنجه گر زندانی را هم از مرگ می ترساند و هم میل به زنده ماندن را دراو بیدار می کند. این شکنجه گران حرفوی و آموزش دیده با خستگی ناپذیری تمام سعی می کنند، با استفاده از موقعیت بسیار بد زندانی، در باورهای او تزلزل و ناهماهنگی ایجاد کنند. هر قدر که بنیاد نظری و تیوریک باورهای زندانی سیاسی سست تر و متزلزل تر شود و برای خودش مورد شک قرار گیرد، امکان تسلیم شدن و به دام افتیدن او بیشتر می شود. زندانیِ که گمان کند این همه رنج و دردی که می کشد و قیمتی که می پردازد، بیهوده است و به هدر می رود، انگیزهٔ مقاومت و ایستادگی را از دست می دهد. زیرا داشتن آرمان و باور استوار به درستی اندیشه است که به مقاومت زندانی سیاسی معني می بخشد و او را به مقاومت وا می دارد. هرگاه باور زندانی سیاسی به آرمان و اندیشه اش خدشه دار شود، دیگرانگیزه یی برای مقاومت در او باقی نمی ماند و آنگاه شکستش در برابر شکنجه گر حتمی خواهد بود. این نوع رفتار را با زندانی ای که در تنگنای شرایط مرگ و زندگی قرار دارد، به این خاطر نوعی ویژه ای از شکنجه می دانم که در آن دو طرف "نبرد" در شرایط کاملآ نابرابر قرار دارند. در حالیکه بازجو فعالمایشاء است، هرچه بخواهد می تواند، اما زندانی دست و پابسته، نا توان، بی قرار، از حال رفته و تا پای جان تکه تکه. در یک چنین شرایطی سعی می کنند با استفاده از ابزار مختلف، او را از هویت سیاسی اش تهی سازند و هویت دیگری را بر او تحمیل کنند.
زندان به عنوان ابزار "اصلاح سازی"
برنامه "اصلاح سازی" زندانیان سیاسی، به سخن دیگر تهی ساختن آنها از هویت سیاسی شان، در کل فرایند نظام مند و درازمدت بود. این برنامه الزاماً آنگونه نبود که برای پیاده کردن آن نیازی به رابطه مستقیم زندانبانان با زندانیان وجود می داشت. در واقع شرایط و فضای عمومی زندان، با مجموعه ی روابط و سازوبرگ آن به صورت بالقوه بر شماری از زندانیان سیاسی، آنچنان تاثیر از خود بجا گذاشت که در اثر آن به مرور زمان، به نفع رژیم "اصلاح و مفید" شدند و یا دیگرآن اثر پیشین را در مبارزه سیاسی بکلی از دست دادند و غیرفعال گردیدند. یکی از راه های پیاده کردن این برنامه کنترول شدید اطلاعات از بیرون و دادن اطلاعات تنظیم و طراحی شده برای زندانیان بود. در حالی که زندانیان به منابع آزاد و غیر دولتی دسترسی نداشتند، از طریق تلویزیون دولتی پیوسته آماج تبلیغات و پروپاگند سیستماتیک قرار می گرفتند. در شرایطی که تلویزیون یگانه منبع خبر بود، اینگونه اطلاعات و پروپاگند، می توانست تصویری از قدرت دولت و مخالفین آن ارایه دهد که بر اساس آن زندانیانی بی خبر از دنیا، به ثبات حاکمیت دولت و آسیب ناپذیری آن باور مند شوند. برای زندانیان تلویزیون دریچه ای به محیط بیرون به حساب می آمد. هرچه بود آن را به عنوان "کفش کهنه در بیابان" غنیمت می شمردند. به خاطر شنیدن موسیقی، تماشای فیلم و سریال ها به آن نیاز داشتند. بنابرآن، از یک نگاه می توان گفت زندانیان خود می خواستند و آماده بودند که آماج این گونه تبلیغات قرار گیرند. وضعیت زندان به گونه ای بود که حتا گوش دادن به تبلیغات دولت نیز به "نیاز" آنها تبدیل شده بود. مثلا وقتی خبری در باره مصاحبه تلویزیونی گروهی از زندایان پخش می شد، همه زندانیان به آن هجوم می آوردند. در نزدیکی تلویزیون جای پا نمی ماند. همه می خواستند که بشنوند چه چیزی در آن مصاحبه گفته خواهد شد. در واقع مصاحبه های طراحی و از پیش ترتیب شده ای که در اثر فشار، شکنجه و تهدید بر زندانی تحمیل می شد، یکی از تاثیرگذار ترین برنامه هایی بود که زندانیان را زیر تاثیر روانی خود قرار می داد. زندانیان که به این گونه مصاحبه ها تن می دادند چیزهایی را باید می گفتند که مصاحبه کننده از آنها می خواست. او باید از گذشته خود اظهار ندامت می کرد. برچسپ بیهودگی به آرمان ها و باورهای سیاسی خود باید می زد و و دولت را باید حق به جانب نشان می داد. این چنین مصاحبه ها زمانی تاثیر بیشتر داشتند که زندانی آدم مهمی پنداشته می شد. هرچند همه می دانستند که این گونه ندامت گویی و برچسپ زدن بیهودگی به آرمان و باور زندانی در نتیجه شکنجه و تهدید او بوده است، با آنهم تاثیر عمیقی بر روان زندانیان به جا می گذاشت. نخستین باری که مصاحبه یکی از گروه های چپ از تلویزین پخش شد، همه ی ما چنان دود کرده بودیم که آب از گلوی هیچ کدام ما پایین نمی رفت. این مصاحبه هنگامی صورت می گرفت که سازمان «پیکار» زخم های کاری ای بر پیکر رژیم حاکم زده بود و داکتر نجیب الله، ریس خاد آن وقت ضربه زدن به آن سازمان چپ را بعنوان "تحفه" به کنفرانس حزبی خود پیش کش کرده بود. در مصاحبه ای که مورد نظر من است حکیم توانا و فضل کریم اعضای رهبری پیکار شرکت داشتند. 
در برخی از حالت ها گوش دادن به تبلیغات دولت اجباری بود. یک شب زندانیان اتاق ما به این خاطر مجازات شدند که پس از تماشای فیلم هندی، تلویزیون را پیش از شنیدن سرود ملی خاموش کرده بودند. در سال ۱۳۵۹، روزهایی که زندانیان تلویزیون نداشتند، همه زندانیان را وا می داشتند که ازاتاق های خود بیرون شوند واز طریق تلویزیون اداره زندان به اخباری گوش دهند که جنگ نیروهای دولتی با مخالفین دولت را در دره پنجشیر گزارش می داد. گزارش آن جنگ به گونه ای بود که نیروهای مخالف دولت را در حال شکست و دولت را پیروزمند میدان جنگ نشان می داد، جنگی که ماشین جنگی غول پیکر اتحاد شوروی و پیمان وارسا درحمایت مستقیم از آن قرار داشت. 
افزون برپروگرام های تلویزیون، موجودیت کتابخانه زندان که پراز کتاب و مواد تبلیغاتی روسی و دولت حاکم بود، نیز به همین هدف ایجاد شده بود. هرچند زندانیان به خوشی و رضایت خود ازآن استفاده می کردند، ولی شکی وجود ندارد که نه تلویزیون برای خوشی و رضایت زندانیان بود و نه کتابخانه. هردو ابزاری بودند برای "اصلاح سازی" و مطیع سازی زندانیان. اداره زندان هزار ها شماره "درفش جوانان"، ارگان نشراطی سازمان جوانان حزب دموکراتیک خلق، را که در بیرون از زندان خواننده نداشت، به زندان می آورد و بصورت جبری به زندانیان به فروش می رساندند. تاثیراین ابزار تبلیغاتی را شاید همه زندانیان احساس نمی کردند و بنابر دلایلی شاید نمی خواستند ان را در داخل زندان تبارز دهند، اما بدون شک که در راستای تبلیغات سیاسی و ایدیولوژیک دولت برای دگرگون ساختن باور های زندانیان نقش غیر قابل انکارداشتند. 
رفقای بسیار خوب "ساما"، "رهایی"، "پیکار" و "اخگر" پس از رهایی از زندان "اصلاح شده" از آب برآمدند. آنها در تفاهم با رژیم حزب دموکراتیک خلق سازمانی را بنام "نماد" پایه گذاری کردند. تصادفی نبود که اعضای رهبری و صفوف آن در مجموع کسانی بودند که پنج شش سال یا بیشتر از آن را در زندان گذشتانده بودند. شکی وجود ندارد که در این دگردیسی آنچه در زندان بر آنها رفته بود مهر خودش را کوبیده بود. رژیم توانسته بود دوام و "برگشت ناپذیر" بودنش را در ذهن و آگاهی آنها حک کند. در داخل زندان حتا تصور آن نمی رفت که این زندانیان "چپ" آنچنان دگرگون شوند که باب میل دولت و رژیم حزب دمکراتیک خلق قرار بگیرند و در تفاهم و هزینه رژیم، حزبی را بنیاد گذارند. 
با وجود این همه تلاشها، از تبلیغات سیستماتیک گرفته تا شکنجه سیستماتیک، شماری بسیار کم از زندانیان چپ تا سطح "خدمتگذاران" رژیم سقوط کردند. تا جایی که من آگاهی دارم تنها چند نفر انگشت شمار آشکارا اعلام کردند که از گذشته خود نادم و پشیمان اند. بنابرآن، آنها در داخل زندان آشکارا تلاش می کردند تا از بین زندایان "چپ" شماری بیش تری را شکار و به سوی خود بکشانند. وقتی هم از زندان رها شدند تا زمان سقوط کامل رژیم در کنار آن قرارداشتند. با پول و دارایی دولت، حزب "عدالت دهقانان" را ساختند و در یکی از قیمتی ترین منطقه های شهرکابل، کارته سه، سرک شورا، برای حزب خود دفتر ایجاد کردند. برای توجیه تیوریک این چرخش کتاب چند صد صفحه یی را بر ضد "مائوئيسم" نوشتند و به نشر سپردند. به این صورت در فرایند "اصلاح سازی" مطابق برنامه رژیم "هویت" نوی اختیار کردند. برای اینکه وانمود کنند که هویت جدید آنها گسست کاملی ازهویت گذشته آنها نیست، انتخاب نام "حزب عدالت دهقانان" با مهارت برگزیده شده بود زیرا درایدیولوژی و اندیشه مائویستی "دهقانان" جایگاه ویژه یی دارند. با انتخاب نام "حزب عدالت دهقانان" می خواستند وانمود کنند که هنوز ازهویت گذشته مائویستی خود به صورت کامل نبریده اند و جهان بینی حزب آنها گسست کامل از باورهای گذشته نیست بلکه نتیجه دید انتقادی و برداشتهای "امروزی" از آن است. 
افزون بر "گروه توانا"، شاهد دست کم دو زندانی دیگر چپ، که صبورالله سیاه سنگ یکی از آنها ست، بودم که در دام "برنامه اصلاح سازی" رژیم گیر افتادند و در نقش "خدمتگذاران" پیدا و پنهان رژیم قرار گرفتند. ( در این باره در یادداشتهای بعدی بیشتر خواهم نوشت)
ادامه دارد
( * ) این بخش بیشتریک بحث نظری در باره شکنجه سیستماتیک است تا بحث خاطره نگاری.

adidas nmd r1's Avatar
adidas nmd r1 پاسخ به موضوع: #766896 14 ساعت 50 دقيقه قبل
I must express thanks to you just for rescuing me from this type of trouble. Just after browsing throughout the search engines and meeting opinions which are not productive, I assumed my entire life was over. Being alive without the presence of answers to the difficulties you've fixed all through the short post is a crucial case, and the ones that might have negatively affected my career if I had not noticed the blog. Your good expertise and kindness in touching all the pieces was important. I am not sure what I would have done if I hadn't encountered such a solution like this. I am able to at this time look forward to my future. Thanks a lot very much for the impressive and sensible guide. I will not hesitate to propose your web site to anyone who should get recommendations on this subject matter.
adidas nmd r1 piep.net/nmdrunner
tory burch shoes's Avatar
tory burch shoes پاسخ به موضوع: #766415 21 ساعت 9 دقيقه قبل
I must show appreciation to this writer just for rescuing me from this type of condition. Because of scouting throughout the the web and seeing notions which are not productive, I assumed my entire life was well over. Being alive devoid of the strategies to the issues you've sorted out all through your entire article content is a serious case, and the ones that could have in a wrong way damaged my career if I had not discovered your blog. The skills and kindness in handling a lot of stuff was very helpful. I don't know what I would've done if I hadn't discovered such a step like this. It's possible to at this point look ahead to my future. Thanks for your time very much for your specialized and result oriented guide. I won't think twice to propose the sites to anyone who should have support on this problem.
tory burch shoes www.toryburchshoes.us
basketball shoes's Avatar
basketball shoes پاسخ به موضوع: #764101 2 روز 3 ساعت قبل
Needed to create you a very little observation just to say thank you once again relating to the unique tricks you have discussed at this time. It has been quite pretty generous with people like you giving easily all that some people could possibly have advertised for an e book to help make some money for themselves, notably now that you could have tried it in the event you wanted. The smart ideas additionally served like the fantastic way to know that many people have the same dream just as mine to learn very much more with regards to this issue. I am sure there are numerous more enjoyable situations ahead for individuals who see your site.
basketball shoes www.nikebasketballshoes.us.com
adidas nmd's Avatar
adidas nmd پاسخ به موضوع: #762520 3 روز 2 ساعت قبل
I precisely desired to say thanks once more. I do not know the things that I could possibly have handled without the actual smart ideas discussed by you about my question. It had been a alarming matter in my opinion, nevertheless being able to see your specialized mode you solved that forced me to leap for gladness. I will be thankful for the assistance as well as expect you realize what a great job you have been putting in instructing the others via a web site. Most likely you have never met all of us.
adidas nmd gul.ly/fbtt3
adidas gazelle's Avatar
adidas gazelle پاسخ به موضوع: #762143 3 روز 9 ساعت قبل
I and also my pals have been looking through the excellent key points found on your website and quickly I got a terrible feeling I had not expressed respect to the site owner for them. All of the women are actually for this reason passionate to read all of them and already have in truth been taking advantage of those things. We appreciate you actually being really helpful as well as for making a decision on certain beneficial subject areas millions of individuals are really desperate to discover. My very own sincere apologies for not expressing gratitude to sooner.
adidas gazelle www.adidasgazelle.us.com
longchamps's Avatar
longchamps پاسخ به موضوع: #760268 4 روز 20 ساعت قبل
My husband and i got very thankful Chris could carry out his reports from your precious recommendations he discovered through your blog. It is now and again perplexing just to choose to be making a gift of information some others could have been trying to sell. And we keep in mind we now have the website owner to thank for this. Most of the explanations you made, the simple site menu, the friendships you can make it easier to instill - it's got everything extraordinary, and it's really assisting our son and us imagine that that issue is satisfying, and that's exceedingly essential. Many thanks for all the pieces!
longchamps www.longchamp-bags.us.org
yeezy boost 350 v2's Avatar
yeezy boost 350 v2 پاسخ به موضوع: #758537 6 روز 7 ساعت قبل
I as well as my guys happened to be digesting the great guides located on the blog then quickly came up with a horrible suspicion I had not thanked the blog owner for those secrets. These men became consequently very interested to read through them and have in fact been loving these things. Many thanks for turning out to be very kind and then for making a choice on this form of essential things millions of individuals are really needing to know about. Our honest apologies for not expressing appreciation to sooner.
yeezy boost 350 v2 www.yeezyboost350v2.org.uk
nmd's Avatar
nmd پاسخ به موضوع: #757130 1 هفته 15 ساعت قبل
I as well as my buddies came checking the great tips found on the website then quickly developed an awful suspicion I never thanked you for those strategies. My young boys had been certainly excited to learn them and have in effect honestly been taking advantage of these things. I appreciate you for truly being quite helpful and then for settling on these kinds of awesome information most people are really needing to be aware of. My honest apologies for not expressing appreciation to sooner.
nmd www.adidasnmds.com
cartier bracelet's Avatar
cartier bracelet پاسخ به موضوع: #755811 1 هفته 2 روز قبل
Thanks a lot for giving everyone remarkably memorable possiblity to read in detail from this site. It can be so sweet and as well , jam-packed with amusement for me personally and my office fellow workers to visit your website at a minimum 3 times per week to study the newest things you have got. Not to mention, I am also actually astounded with your great hints you give. Some 2 facts in this post are unequivocally the very best we've ever had.
cartier bracelet www.cartierbracelet.us
adidas yeezy's Avatar
adidas yeezy پاسخ به موضوع: #753411 1 هفته 4 روز قبل
I really wanted to jot down a simple message in order to thank you for all of the fantastic points you are giving out here. My particularly long internet lookup has at the end of the day been honored with incredibly good points to exchange with my friends. I 'd assume that most of us readers are rather blessed to exist in a useful network with very many special individuals with great points. I feel quite privileged to have discovered your entire web site and look forward to many more entertaining moments reading here. Thanks once again for all the details.
adidas yeezy qrurl.it/r/1ikn8
yeezy boost's Avatar
yeezy boost پاسخ به موضوع: #751766 1 هفته 6 روز قبل
I simply desired to thank you very much all over again. I am not sure the things that I would've followed in the absence of the type of creative ideas revealed by you relating to such area of interest. It had been the alarming issue in my opinion, nevertheless taking a look at the very specialized technique you handled it made me to leap over contentment. Now i'm thankful for your service and thus hope you comprehend what a great job that you are getting into teaching men and women through the use of your site. Most probably you haven't come across all of us.
yeezy boost www.boostyeezy.us.com
adidas nmd's Avatar
adidas nmd پاسخ به موضوع: #750561 2 هفته 21 ساعت قبل
Needed to post you this little bit of note to finally say thanks a lot over again with the superb tips you have shown on this website. It has been simply shockingly open-handed of you to supply publicly precisely what some people would have distributed as an electronic book to earn some bucks for their own end, certainly considering that you could possibly have done it in case you desired. The good tips likewise served to become easy way to understand that most people have the identical zeal similar to my personal own to figure out a little more with regards to this issue. I know there are thousands of more enjoyable instances up front for individuals that see your site.
adidas nmd www.adidasnmdrunner.us.com
adidas yeezy boost's Avatar
adidas yeezy boost پاسخ به موضوع: #749143 2 هفته 2 روز قبل
I used to be more than happy to search out this internet-site.I needed to thanks on your time for this excellent learn!! I definitely having fun with each little bit of it and I have you bookmarked to take a look at new stuff you weblog post.
adidas yeezy boost is.gd/fsiKH4
golden goose sneakers's Avatar
golden goose sneakers پاسخ به موضوع: #746881 2 هفته 3 روز قبل
Thanks a lot for providing individuals with remarkably terrific possiblity to read articles and blog posts from here. It's usually so beneficial and as well , stuffed with a good time for me and my office colleagues to search your web site really 3 times in one week to read through the newest issues you have. Not to mention, I am always amazed concerning the unbelievable suggestions you serve. Certain 4 ideas in this post are honestly the very best we have all had.
golden goose sneakers www.goldengoose.us.com
yeezy boost 350 v2's Avatar
yeezy boost 350 v2 پاسخ به موضوع: #745240 2 هفته 4 روز قبل
The subsequent time I learn a blog, I hope that it doesnt disappoint me as a lot as this one. I imply, I do know it was my choice to learn, but I really thought youd have one thing interesting to say. All I hear is a bunch of whining about something that you could repair when you werent too busy on the lookout for attention.
yeezy boost 350 v2 cbi.as/5bdod
Adidas NMD R1 Cherry Blossoms Pink Grey's Avatar
Adidas NMD R1 Cherry Blossoms Pink Grey پاسخ به موضوع: #744560 2 هفته 5 روز قبل
A formidable share, I simply given this onto a colleague who was doing slightly evaluation on this. And he in actual fact purchased me breakfast because I discovered it for him.. smile. So let me reword that: Thnx for the treat! But yeah Thnkx for spending the time to discuss this, I really feel strongly about it and love reading more on this topic. If attainable, as you turn out to be experience, would you thoughts updating your blog with more particulars? It is highly helpful for me. Big thumb up for this blog submit!
Adidas NMD R1 Cherry Blossoms Pink Grey www.adidas-nmds.us.com/adidas-nmd-r1-che...pink-grey-p-550.html
chrome hearts's Avatar
chrome hearts پاسخ به موضوع: #743868 2 هفته 5 روز قبل
I must show my gratitude for your kind-heartedness in support of individuals that should have help on that area of interest. Your special commitment to passing the solution all through was exceedingly advantageous and have without exception enabled some individuals like me to reach their aims. Your amazing interesting advice entails this much a person like me and additionally to my office workers. Thanks a ton; from all of us.
chrome hearts www.chrome-hearts.us.org
balenciaga shoes's Avatar
balenciaga shoes پاسخ به موضوع: #743236 2 هفته 5 روز قبل
A lot of thanks for all of your work on this web page. My niece loves participating in investigation and it's really simple to grasp why. I learn all regarding the lively medium you provide useful guidance on this web site and in addition improve contribution from website visitors on the situation then my girl is really understanding a whole lot. Have fun with the rest of the year. Your conducting a first class job.
balenciaga shoes www.balenciagasneakers.com
adidas nmd's Avatar
adidas nmd پاسخ به موضوع: #742901 2 هفته 5 روز قبل
I want to convey my passion for your generosity for folks who really need help with this subject matter. Your very own dedication to passing the message along had been remarkably effective and have surely helped some individuals like me to reach their objectives. The insightful key points signifies so much to me and even further to my mates. Regards; from all of us.
adidas nmd spam.to/nmds
Yeezy Boost 350 V2 White Black's Avatar
Yeezy Boost 350 V2 White Black پاسخ به موضوع: #742190 2 هفته 6 روز قبل
Thank you for every one of your work on this blog. My mum enjoys working on investigations and it's really obvious why. A number of us notice all regarding the dynamic ways you convey reliable tricks by means of your web site and even increase response from website visitors on this concern then our simple princess is starting to learn so much. Take pleasure in the remaining portion of the year. You're conducting a really good job.
Yeezy Boost 350 V2 White Black www.yeezy-boost.us.com/yeezy-boost-350-v...ite-black-p-187.html
adidas ultra's Avatar
adidas ultra پاسخ به موضوع: #741903 2 هفته 6 روز قبل
I wish to express my affection for your generosity in support of individuals that really want help with this particular concern. Your real dedication to passing the solution along had become incredibly insightful and has without exception enabled professionals like me to arrive at their endeavors. The important help and advice can mean a lot to me and additionally to my colleagues. Thanks a ton; from each one of us.
adidas ultra 42.herber.pl/ultrausc
jordan 11's Avatar
jordan 11 پاسخ به موضوع: #741088 2 هفته 6 روز قبل
I wish to show thanks to you for rescuing me from this incident. As a result of exploring throughout the world wide web and seeing techniques that were not productive, I thought my life was well over. Being alive without the presence of approaches to the problems you have resolved by means of your good guideline is a critical case, as well as those that could have badly affected my entire career if I hadn't come across your blog. The ability and kindness in controlling all the details was precious. I'm not sure what I would have done if I hadn't come upon such a step like this. I'm able to at this time look forward to my future. Thanks for your time so much for this reliable and sensible help. I won't think twice to propose the sites to anyone who ought to have guidance about this area.
jordan 11 www.jordan11retro.us.com
pandora bracelet's Avatar
pandora bracelet پاسخ به موضوع: #740232 3 هفته 7 ساعت قبل
I would like to express my appreciation for your kind-heartedness giving support to persons who really want help on this one field. Your real dedication to passing the message across had been remarkably informative and has without exception enabled men and women much like me to get to their pursuits. Your personal interesting tutorial denotes a lot a person like me and a whole lot more to my mates. Thanks a ton; from all of us.
pandora bracelet www.pandorabracelet.in.net
yeezy boost 350's Avatar
yeezy boost 350 پاسخ به موضوع: #740058 3 هفته 8 ساعت قبل
I want to express some thanks to you just for rescuing me from this particular predicament. As a result of surfing throughout the online world and meeting basics which were not productive, I assumed my life was well over. Existing devoid of the approaches to the problems you've solved by means of the article is a serious case, as well as the kind which could have in a wrong way damaged my entire career if I had not encountered your blog post. Your good competence and kindness in controlling a lot of things was helpful. I am not sure what I would've done if I had not come across such a stuff like this. It's possible to now look ahead to my future. Thanks for your time so much for the impressive and sensible guide. I will not be reluctant to refer your web site to anyone who should have counselling about this subject.
yeezy boost 350 www.izap.fr/pmhB
hermes belts for men's Avatar
hermes belts for men پاسخ به موضوع: #739427 3 هفته 15 ساعت قبل
Thanks for your own hard work on this web site. Betty loves doing internet research and it's easy to understand why. All of us learn all relating to the compelling method you convey very helpful tactics via the web blog and in addition welcome contribution from some others on that matter and our simple princess is really studying a whole lot. Take advantage of the rest of the year. Your conducting a great job.
hermes belts for men www.hermes-belt.us.com

نظر شما چیست؟

PLG_KUNENADISCUSS_GEN_GUEST

اخبار روز

BBC ‮فارسی - صفحه افغانستان

کتاب ها